ความน่าอัศจรรย์แห่งจิต

สมัยที่มีสมาธิมาก ก็คิดว่า จิตนี้ช่างน่าอัศจรรย์จริงนัก
เกี่ยวกับการรู้เห็นต่างๆ

มาปัจจุบัน ถึงแม้กำลังสมาธิที่มีอยู่ ไม่มากเท่าเมื่อก่อน ก็ยังเห็นความน่าอัศจรรย์ของจิตอีก ก็มันน่าอัศจรรย์จริงๆ

การเจริญสมถะและวิปัสสนา ประกอบด้วยการอดทน อดกลั้น กดข่มใจ การพยายามระงับทุกขเวทนาต่างๆ ที่มีเกิดขึ้นทั้งกายและใจ

ทุกๆผัสสะที่มีเกิดขึ้นในชีวิต ล้วนเป็นบททดสอบโดยตัวสภาวะเอง แบบถูกทำข้อสอบชนิดที่เรียกว่า ไม่มีการรู้ล่วงหน้า การเจ็บป่วย ก็รวมอยู่ในนั้นด้วย เรียกได้ว่า มาไว เคลมไว ยิ่งกว่าสิ่งใด

สิ่งที่ช่วยได้ มีแค่ สติ สัมปชัญญะ ที่เป็นตัวช่วยหยุด
ซึ่งเป็นผลของการทำความเพียรต่อเนื่อง

สมาธิมีบทบาทสำคัญ เกี่ยวกับความรู้ชัดอยู่ภายในกายและจิต เป็นเหตุปัจจัยให้เห็นธรรมตามความเป็นจริง

คุณประโยชน์ของการเจริญสมถะและวิปัสสนา
นั้นมีมากมายยิ่งนัก ส่วนการรู้เห็นนั้นเป็นเช่นไร
ขึ้นอยู่กับเหตุปัจจัยของผู้ปฏิบัติ

.

เมื่อทำความเพียรมาถึงจุดๆหนึ่ง
ที่มีสภาวะแยกรูปนาม เกิดขึ้นตามความเป็นจริง
กายส่วนกาย จิตส่วนจิต ไม่ปะปนกัน

จิตที่ถูกฝึกอย่างต่อเนื่อง
เวลามีสิ่งใดเกิดขึ้นกับกาย จะส่งผลกระทบต่อจิตน้อยมาก

เมื่อก่อนก็คิดว่าเข้าใจในสภาวะแยกรูปนามในระดับหนึ่งแล้วนะ อันนั้นรู้ชัดขณะจิตตั้งมั่นเป็นสมาธิ พอมาป่วย ทำให้เกิดความรู้ชัดขึ้นมาอีกระดับหนึ่ง

.
สิ่งที่มีเกิดขึ้นอย่างชัดเจน คือ กายทุกข์(ป่วย)
แต่ใจไม่ทุรนทุรายตามกาย มีแต่ปรับตัวให้เข้ากับอาการที่มีเกิดขึ้น ด้วยเหตุปัจจัยนี้ เวลาที่แพทย์สอบถามอาการทางใจ มักจะไม่ตรงกับอาการทางกายที่ปรากฏ

ซึ่งสภาวะตรงนี้ ก็มีผลต่อการรักษาด้วย
ประมาณว่า อาการทางกาย(ป่วย) แสดงออกอีกอย่าง
แต่อาการที่มีเกิดขึ้นทางจิต(อารมณ์) กลับเป็นอีกอย่าง

เช่น อาการป่วยที่เราเป็นอยู่ อาการที่เกิดขึ้นทางกาย กับ อาการที่เกิดขึ้นทางใจ มันไปกันคนละทาง คือ เวลาหมอซักถามอาการ สิ่งที่เราตอบไป มันคนละเรื่องกับอาการทางกายที่ตรวจด้วยเครื่องมือแพทย์

ไม่ว่าจะเรื่องหัวใจเต้นพริ้ว หมอตรวจเจอเพราะใช้เครื่องมือทางการแพทย์ตรวจ แต่ใจเรากลับไม่เป็นอะไร อาการเหนื่อยมีแค่เวลาเดินขึ้นบันได นอนได้ปกติ ไม่มีกระสับกระส่าย ส่วนจะหลับเร็วหรือหลับช้า ก็เรื่องปกติ ถ้าสมาธิมาก มันก็ดิ่งลงไปเอง ถ้าสมาธิน้อย จะรู้สึกตัวเนืองๆ มันก็รู้อยู่อย่างนั้น จนเกิดความเคยชิน ฉะนั้นหลับหรือไม่หลับ จึงไม่มีปัญหา

.
การทำกรรมฐาน เหมือนอย่างที่หลวงพ่อจรัญท่านเคยเทศนาไว้ คนหายใจยาว ได้ประโยชน์มากกว่าคนหายใจสั้น นี่ก็เพิ่งมาเห็นประโยชน์ในตอนนี้

ตอนที่หมอถามเรื่องการหอบ หรือหายใจไม่เต็มอิ่มมีมั่งมั๊ย
เราบอกว่า ไม่มีค่ะ หายใจปกติ

หมอถามว่า มีเหนื่อยหรือเพลียมั่งมั๊ย
เราบอกว่า เหนื่อยเฉพาะเวลาขึ้นบันได

แบบว่าอาการอ่อนเพลียเราไม่รู้จัก
เรารู้แต่ว่า จิตเป็นสมาธิกับจิตไม่เป็นสมาธิ
ก็เลยไม่รู้จะตอบกับหมอยังไง

ครั้งล่าสุด เมื่อไม่กี่วันมานี้ ไปตามที่หมอรพ.รามนัด
วันนั้น ตอนที่วัดชีพจร และ ค่าออกซิเจนในร่างกาย
ปรากฏว่า ค่าออกซิเจนในร่างกายต่ำ
ครั้งแรกที่วัดที่นิ้วข้างขวา ค่าอยู่ที่ 44
จนท.เลยเปลี่ยนเป็นนิ้วข้างซ้าย ค่าอยู่ที่ 51 เกือบ 52
เขาจึงเรียกพยาบาลให้มาสอบถามอาการ

พยาบาลถามว่า มีเวียนศรีษะ หรือหน้ามืด ใจสั่น
มีอ่อนเพลียหรือมีผิดปกติอะไรมั๊ย

เราบอกว่า ปกตินะ

.
ปรากฏว่า จากที่จะต้องตรวจเป็นคนที่ 7 หมอเรียกตรวจเป็นคนแรก หมอสอบถามอาการต่างๆก่อน แล้วให้ไปตรวจคลื่นหัวใจ

ระหว่างรอ อากาศเย็นสบาย จิตเป็นสมาธิ เหมือนตัดขาดจากภายนอก สักพักมีจนท.มาเรียกให้เข้าพบแพทย์

หมอบอกว่า บางครั้งหัวใจเรามีหยุดเต้น
หมอจะติดเครื่องตามดูอาการ 24 ชม.
เพราะหมอไม่แน่ใจว่า เกิดจากยาที่แพทย์จากรพ.จุฬาภรณ์ให้กินหรือเปล่า เป็นยาบล็อกการเต้นหัวใจ ไม่ให้เต้นเร็ว หรืออาจจะเกิดจากไฟฟ้าในหัวใจเสื่อม

หมอบอกค่าใช้จ่าย (เราก็คิดนะ เสียเงินอีกแล้วเหรอเนี่ย)
หมอบอกว่า ให้ทางแพทย์ที่จุฬาภรณ์ดูก่อน
.

วันนี้ไปพบแพทย์ที่รพ.จุฬาภรณ์ตามนัด
เล่าอาการให้หมอฟังทั้งหมด
รวมทั้งเรื่องอาการหน้ามืดกับอาการวูบ

เวลารู้สึกหน้ามืด จะลืมตาไว้ เพราะถ้าหลับตา มันจะหน้ามืด แล้วถึงจะมีอาการหน้ามืด แต่มันจะมีสติคอยรั้งเอาไว้ ถ้าจะวูบ ก็จะกลับมารู้ที่กาย แบบว่าอธิบายได้ยาก

.
คือ เวลาคนที่จะเป็นลม จะมีเหงื่อออกเยอะมาก
อาการทางกายเวลาที่หน้ามืด ของเราเป็นแบบนั้นทุกอย่าง
แต่ไม่มีเวียนหัว แค่รู้สึกว่า หน้ามืด ทั้งๆที่ลืมตาอยู่

แล้วถ้าหากเป็นมาก จะฟุบหน้าลงกับโต๊ะ
สักพักอาการนั้นจะหายไป

รอดูผลการตรวจครั้งต่อไป

.

ถ้าถามความรู้สึกในตอนนี้ เรามองว่า มันดีขึ้นกว่าเมื่อก่อนะ แบบไม่ต้องทรมาณมาก ตอนนี้อาการเจ็บหัวใจ เหมือนเริ่มกลับไปเริ่มต้นใหม่อีกครั้ง คือ อาการเหมือนตอนที่เริ่มเป็น เราเองก็ไม่ได้รู้สึกทุกข์ร้อนอะไรกับมัน คือ อยู่กับมันได้

ลืมเล่าเรื่องยา ยาที่กินก็ส่งผลกระทบต่อใจเหมือนกันนะ ทำให้เรามีอาการที่ไม่ค่อยเป็นตัวของตัวเอง อาการเหมือนสมัยที่เกิดสภาวะจิตเสื่อม สมาธิเสื่อมน่ะ คล้ายๆแบบนั้น คือ ฟุ้งซ่าน ทนต่อสิ่งที่มากระทบได้ยาก หงุดหงิดง่ายแบบไม่มีสาเหตุ มีเกิดขึ้นตั้งแต่หลังช๊อตไฟฟ้า ก็สังเกตุมาเรื่อยๆนะ มาแน่ใจตอนที่เริ่มหยุดกินยานี่แหละ ใจเริ่มกลับมาเป็นปกติ กลับมาเป็นตัวของตัวเองมากขึ้น

Advertisements

วิบากแห่งสังขาร

เกี่ยวกับสภาวะนี่ ต้องแยกให้ถูกนะ อย่านำมาปะปนกัน เช่น กรณีอาการป่วยที่วลัยพรเป็นอยู่ ลักษณะอาการที่มีเกิดขึ้น แยกออกเป็น 2 สภาวะ

กล่าวคือ

1. วิบากของสังขาร(อัตภาพร่างกาย)

2. จิตหรือใจ

.
ที่ถูกแยกออกแบบนี้ เพราะเป็นคนละส่วน คนละสภาวะกัน อาการที่มีเกิดขึ้นก็ไม่เหมือนกัน ทุกขเวทนาทางกาย ก็เรื่องของกาย ใจส่วนใจ ยังคงมีสุขที่เกิดจากสมาธิที่เกิดขึ้นเนืองๆ

ถ้านำมาพูดให้เห็นเป็นรูปธรรม คนป่วยส่วนมาก กินข้าวไม่ค่อยได้ นอนไม่ค่อยหลับ ไม่มีสมาธิ บางคนวิตกกังวลมาก ถึงขั้นเป็นโรคซึมเศร้าไปก็มี

แต่เรากลับไม่มีอาการเหล่านั้น ยังคงกินข้าวได้ปกติ จิตตั้งมั่นเป็นสมาธิเนืองๆเป็นปกติ การนอนปกติ ไม่มีกระสับกระส่าย สภาวะใดเกิดขึ้น แค่รู้ว่ามีเกิดขึ้น ปรับท่านอน ไม่ไปรับรู้ถึงการสั่นสะเทือนของกายที่เกิดจากหัวใจเต้นแรง แปบเดียว จิตเป็นสมาธิ บางครั้งก็ช้า เอาแน่นอนอะไรไม่ได้ ก็แค่นอนเฉยๆ ไม่ต้องไปทำอะไรกับมัน สมาธิจะเกิด เดี่ยวก็เกิดเอง ไม่ต้องไปบังคับให้เกิด

.
คือ ไม่ไปทุกข์กับอาการที่มีเกิดขึ้นทางกาย เพราะรู้ดีว่า เป็นเรื่องของเหตุปัจจัย มันไม่เที่ยง

กล่าวคือ เป็นการแยกรูป แยกนาม ตามความเป็นจริงโดยตัวสภาวะเอง ไม่ได้คิดจะจับแยก

จึงเป็นที่มาของสิ่งที่นำมาโพส

จิตฺตํํ ทนฺตํ สุขาวหํ
จิตที่ฝึกดีแล้ว ย่อมนำความสุขมาให้

.
แล้วเจ้าความเจ็บป่วย อาการที่เป็นอยู่เนี่ย กลับมองว่า เหมือนมีตัวกระตุ้น ให้เกิดความรู้สึกตัวเนืองๆ ทำให้ไม่ประมาทในการใช้ชีวิตที่มีอยู่

เราต้องยอมรับความจริงอยู่อย่างหนึ่งว่า ทุกคนล้วนต้องตาย ไม่สามารถปฏิเสธความจริงข้อนี้ไปได้ แล้วทำยังไงจึงจะใช้ประโยชน์จากชีวิตนี้ ที่มีอยู่ในตอนนี้ ให้เกิดประโยชน์สูงสุด ไม่ใช่ใช้ชีวิตแบบอยู่ไปวันๆ หายใจทิ้งไปวันๆ

.
สิ่งที่เขียน เขียนตามความเป็นจริง เรื่องของกายก็เป็นเรื่องของกาย เป็นวิบากของขันธ์ เขียนเพื่อเรียนรู้ ไม่ใช่เขียนแล้วนำมาเป็นเครื่องกังวล

ใจก็ส่วนใจ คนละส่วนกัน

นี่แหละประโยชน์ที่ไม่สามารถบรรยายออกมาได้หมด ซึ่งเป็นผลของการทำความเพียรแบบเอกอุ แล้วก็ทำอย่างต่อเนื่อง ผลที่ได้รับคุ้มค่าแบบประมาณมิได้

.

เจลสูตร
ว่าด้วยการมีธรรมเป็นเกาะเป็นที่พึ่ง

[๗๔๑] สมัยหนึ่ง เมื่อพระสารีบุตรและพระโมคคัลลานะปรินิพพานแล้วไม่นาน พระผู้มีพระภาคประทับอยู่แทบฝั่งแม่น้ำคงคา ใกล้อุกกเจลนคร ในแคว้นวัชชี กับพระภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่

ก็สมัยนั้น พระผู้มีพระภาคอันภิกษุสงฆ์แวดล้อมแล้ว ประทับนั่งที่กลางแจ้ง ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาค ทรงชำเลืองดูภิกษุสงฆ์ผู้นิ่งอยู่ แล้วตรัสกะภิกษุทั้งหลายว่า

ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็บริษัทของเรานี้ปรากฏเหมือนว่างเปล่า เมื่อสารีบุตรและโมคคัลลานะยังไม่ปรินิพพาน สารีบุตรและโมคคัลลานะอยู่ในทิศใด ทิศนั้นของเราย่อมไม่ว่างเปล่า ความไม่ห่วงใยย่อมมีในทิศนั้น.
[๗๔๒] ดูกรภิกษุทั้งหลาย พระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า แม้เหล่าใดได้มีมาแล้วในอดีตกาล พระผู้มีพระภาคแม้เหล่านั้น ก็มีคู่สาวกนั้นเป็นอย่างยิ่งเท่านั้น เหมือนกับสารีบุตรและโมคคัลลานะของเรา

พระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า แม้เหล่าใด จักมีในอนาคตกาล พระผู้มีพระภาคแม้เหล่านั้น ก็จักมีคู่สาวกนั้นเป็นอย่างยิ่งเท่านั้น เหมือนกับสารีบุตรและโมคคัลลานะของเรา

.
[๗๔๓] ดูกรภิกษุทั้งหลาย เป็นความอัศจรรย์ของสาวกทั้งหลาย เป็นเรื่องที่ไม่เคยมีมาของสาวกทั้งหลาย สาวกทั้งหลายจักกระทำตามคำสอน และกระทำตามโอวาทของพระศาสดาและจักเป็นที่รักเป็นที่ชอบใจ เป็นที่ตั้งแห่งความเคารพและสรรเสริญของบริษัท ๔ เป็นความอัศจรรย์ของตถาคต เป็นเรื่องที่ไม่เคยมีมาของตถาคต

เมื่อคู่สาวกแม้เห็นปานนี้ปรินิพพานแล้วความโศกหรือความร่ำไรก็มิได้มีแก่พระตถาคต เพราะฉะนั้น จะพึงได้ข้อนี้แต่ที่ไหน สิ่งใดเกิดแล้วมีแล้ว ปัจจัยปรุงแต่งแล้ว มีความทำลายเป็นธรรมดา การปรารถนาว่า ขอสิ่งนั้นอย่าทำลายเลย ดังนี้ มิใช่ฐานะที่จะมีได้.

.
[๗๔๔] ดูกรภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนต้นไม้ใหญ่ มีแก่นตั้งอยู่ ลำต้นที่ใหญ่กว่าพึงทำลายลง ฉันใด เมื่อภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่ซึ่งมีแก่น ดำรงอยู่ สารีบุตรและโมคคัลลานะปรินิพพานแล้ว ฉันนั้นเหมือนกัน

เพราะฉะนั้น จะพึงได้ในข้อนี้แต่ที่ไหน สิ่งใดเกิดแล้ว มีแล้ว ปัจจัยปรุงแต่งแล้ว มีความทำลายเป็นธรรมดา การปรารถนาว่า ขอสิ่งนั้นอย่าทำลายไปเลย ดังนี้ มิใช่ฐานะที่จะมีได้

เพราะเหตุนั้นแล ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลาย จงมีตนเป็นเกาะ มีตนเป็นที่พึ่ง อย่ามีสิ่งอื่นเป็นที่พึ่ง คือ มีธรรมเป็นเกาะ มีธรรมเป็นที่พึ่ง อย่ามีสิ่งอื่นเป็นที่พึ่งอยู่เถิด.

.
[๗๔๕] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุมีตนเป็นเกาะ มีตนเป็นที่พึ่ง ไม่มีสิ่งอื่นเป็นที่พึ่ง คือ มีธรรมเป็นเกาะ มีธรรมเป็นที่พึ่ง ไม่มีสิ่งอื่นเป็นที่พึ่งอยู่อย่างไร

ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ย่อม
พิจารณาเห็นกายในกายอยู่ …
พิจารณาเห็นเวทนาในเวทนาอยู่ …
พิจารณาเห็นจิตในจิตอยู่ …
พิจารณาเห็นธรรมในธรรมอยู่
มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ
กำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกเสีย

ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุมีตนเป็นเกาะ มีตนเป็นที่พึ่ง ไม่มีสิ่งอื่นเป็นที่พึ่ง คือมีธรรมเป็นเกาะ มีธรรมเป็นที่พึ่ง ไม่มีสิ่งอื่นเป็นที่พึ่งอยู่อย่างนี้แล.

.
[๗๔๖] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็ภิกษุพวกใดพวกหนึ่งในบัดนี้ก็ดี ในกาลที่เราล่วงไปแล้วก็ดี จักเป็นผู้มีตนเป็นเกาะ มีตนเป็นที่พึ่ง ไม่มีสิ่งอื่นเป็นที่พึ่ง คือ มีธรรมเป็นเกาะ มีธรรมเป็นที่พึ่ง ไม่มีสิ่งอื่นเป็นที่พึ่งอยู่ ภิกษุเหล่านี้นั้น ที่เป็นผู้ใคร่ต่อการศึกษา จักเป็นผู้เลิศ.

การทำความเพียร

เกี่ยวกับสภาวะนี่ ต้องแยกให้ถูกนะ อย่านำมาปะปนกัน เช่น กรณีอาการป่วยที่วลัยพรเป็นอยู่ ลักษณะอาการที่มีเกิดขึ้น แยกออกเป็น 2 สภาวะ

กล่าวคือ

1. วิบากของสังขาร(อัตภาพร่างกาย)

2. จิตหรือใจ

.
ที่ถูกแยกออกแบบนี้ เพราะเป็นคนละส่วน คนละสภาวะกัน อาการที่มีเกิดขึ้นก็ไม่เหมือนกัน ทุกขเวทนาทางกาย ก็เรื่องของกาย ใจส่วนใจ ยังคงมีสุขที่เกิดจากสมาธิที่เกิดขึ้นเนืองๆ

ถ้านำมาพูดให้เห็นเป็นรูปธรรม คนป่วยส่วนมาก กินข้าวไม่ค่อยได้ นอนไม่ค่อยหลับ ไม่มีสมาธิ บางคนวิตกกังวลมาก ถึงขั้นเป็นโรคซึมเศร้าไปก็มี

แต่เรากลับไม่มีอาการเหล่านั้น ยังคงกินข้าวได้ปกติ จิตตั้งมั่นเป็นสมาธิเนืองๆเป็นปกติ การนอนปกติ ไม่มีกระสับกระส่าย สภาวะใดเกิดขึ้น แค่รู้ว่ามีเกิดขึ้น ปรับท่านอน ไม่ไปรับรู้ถึงการสั่นสะเทือนของกายที่เกิดจากหัวใจเต้นแรง แปบเดียว จิตเป็นสมาธิ บางครั้งก็ช้า เอาแน่นอนอะไรไม่ได้ ก็แค่นอนเฉยๆ ไม่ต้องไปทำอะไรกับมัน สมาธิจะเกิด เดี่ยวก็เกิดเอง ไม่ต้องไปบังคับให้เกิด

.
คือ ไม่ไปทุกข์กับอาการที่มีเกิดขึ้นทางกาย เพราะรู้ดีว่า เป็นเรื่องของเหตุปัจจัย มันไม่เที่ยง

กล่าวคือ เป็นการแยกรูป แยกนาม ตามความเป็นจริงโดยตัวสภาวะเอง ไม่ได้คิดจะจับแยก

จึงเป็นที่มาของสิ่งที่นำมาโพส

จิตฺตํํ ทนฺตํ สุขาวหํ
จิตที่ฝึกดีแล้ว ย่อมนำความสุขมาให้

.
แล้วเจ้าความเจ็บป่วย อาการที่เป็นอยู่เนี่ย กลับมองว่า เหมือนมีตัวกระตุ้น ให้เกิดความรู้สึกตัวเนืองๆ ทำให้ไม่ประมาทในการใช้ชีวิตที่มีอยู่

เราต้องยอมรับความจริงอยู่อย่างหนึ่งว่า ทุกคนล้วนต้องตาย ไม่สามารถปฏิเสธความจริงข้อนี้ไปได้ แล้วทำยังไงจึงจะใช้ประโยชน์จากชีวิตนี้ ที่มีอยู่ในตอนนี้ ให้เกิดประโยชน์สูงสุด ไม่ใช่ใช้ชีวิตแบบอยู่ไปวันๆ หายใจทิ้งไปวันๆ

.
สิ่งที่เขียน เขียนตามความเป็นจริง เรื่องของกายก็เป็นเรื่องของกาย เป็นวิบากของขันธ์ เขียนเพื่อเรียนรู้ ไม่ใช่เขียนแล้วนำมาเป็นเครื่องกังวล

ใจก็ส่วนใจ คนละส่วนกัน

นี่แหละประโยชน์ที่ไม่สามารถบรรยายออกมาได้หมด ซึ่งเป็นผลของการทำความเพียรแบบเอกอุ แล้วก็ทำอย่างต่อเนื่อง ผลที่ได้รับคุ้มค่าแบบประมาณมิได้

.

เจลสูตร
ว่าด้วยการมีธรรมเป็นเกาะเป็นที่พึ่ง

[๗๔๑] สมัยหนึ่ง เมื่อพระสารีบุตรและพระโมคคัลลานะปรินิพพานแล้วไม่นาน พระผู้มีพระภาคประทับอยู่แทบฝั่งแม่น้ำคงคา ใกล้อุกกเจลนคร ในแคว้นวัชชี กับพระภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่

ก็สมัยนั้น พระผู้มีพระภาคอันภิกษุสงฆ์แวดล้อมแล้ว ประทับนั่งที่กลางแจ้ง ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาค ทรงชำเลืองดูภิกษุสงฆ์ผู้นิ่งอยู่ แล้วตรัสกะภิกษุทั้งหลายว่า

ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็บริษัทของเรานี้ปรากฏเหมือนว่างเปล่า เมื่อสารีบุตรและโมคคัลลานะยังไม่ปรินิพพาน สารีบุตรและโมคคัลลานะอยู่ในทิศใด ทิศนั้นของเราย่อมไม่ว่างเปล่า ความไม่ห่วงใยย่อมมีในทิศนั้น.
[๗๔๒] ดูกรภิกษุทั้งหลาย พระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า แม้เหล่าใดได้มีมาแล้วในอดีตกาล พระผู้มีพระภาคแม้เหล่านั้น ก็มีคู่สาวกนั้นเป็นอย่างยิ่งเท่านั้น เหมือนกับสารีบุตรและโมคคัลลานะของเรา

พระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า แม้เหล่าใด จักมีในอนาคตกาล พระผู้มีพระภาคแม้เหล่านั้น ก็จักมีคู่สาวกนั้นเป็นอย่างยิ่งเท่านั้น เหมือนกับสารีบุตรและโมคคัลลานะของเรา

.
[๗๔๓] ดูกรภิกษุทั้งหลาย เป็นความอัศจรรย์ของสาวกทั้งหลาย เป็นเรื่องที่ไม่เคยมีมาของสาวกทั้งหลาย สาวกทั้งหลายจักกระทำตามคำสอน และกระทำตามโอวาทของพระศาสดาและจักเป็นที่รักเป็นที่ชอบใจ เป็นที่ตั้งแห่งความเคารพและสรรเสริญของบริษัท ๔ เป็นความอัศจรรย์ของตถาคต เป็นเรื่องที่ไม่เคยมีมาของตถาคต

เมื่อคู่สาวกแม้เห็นปานนี้ปรินิพพานแล้วความโศกหรือความร่ำไรก็มิได้มีแก่พระตถาคต เพราะฉะนั้น จะพึงได้ข้อนี้แต่ที่ไหน สิ่งใดเกิดแล้วมีแล้ว ปัจจัยปรุงแต่งแล้ว มีความทำลายเป็นธรรมดา การปรารถนาว่า ขอสิ่งนั้นอย่าทำลายเลย ดังนี้ มิใช่ฐานะที่จะมีได้.

.
[๗๔๔] ดูกรภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนต้นไม้ใหญ่ มีแก่นตั้งอยู่ ลำต้นที่ใหญ่กว่าพึงทำลายลง ฉันใด เมื่อภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่ซึ่งมีแก่น ดำรงอยู่ สารีบุตรและโมคคัลลานะปรินิพพานแล้ว ฉันนั้นเหมือนกัน

เพราะฉะนั้น จะพึงได้ในข้อนี้แต่ที่ไหน สิ่งใดเกิดแล้ว มีแล้ว ปัจจัยปรุงแต่งแล้ว มีความทำลายเป็นธรรมดา การปรารถนาว่า ขอสิ่งนั้นอย่าทำลายไปเลย ดังนี้ มิใช่ฐานะที่จะมีได้

เพราะเหตุนั้นแล ภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลาย จงมีตนเป็นเกาะ มีตนเป็นที่พึ่ง อย่ามีสิ่งอื่นเป็นที่พึ่ง คือ มีธรรมเป็นเกาะ มีธรรมเป็นที่พึ่ง อย่ามีสิ่งอื่นเป็นที่พึ่งอยู่เถิด.

.
[๗๔๕] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุมีตนเป็นเกาะ มีตนเป็นที่พึ่ง ไม่มีสิ่งอื่นเป็นที่พึ่ง คือ มีธรรมเป็นเกาะ มีธรรมเป็นที่พึ่ง ไม่มีสิ่งอื่นเป็นที่พึ่งอยู่อย่างไร

ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ย่อม
พิจารณาเห็นกายในกายอยู่ …
พิจารณาเห็นเวทนาในเวทนาอยู่ …
พิจารณาเห็นจิตในจิตอยู่ …
พิจารณาเห็นธรรมในธรรมอยู่
มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ
กำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกเสีย

ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุมีตนเป็นเกาะ มีตนเป็นที่พึ่ง ไม่มีสิ่งอื่นเป็นที่พึ่ง คือมีธรรมเป็นเกาะ มีธรรมเป็นที่พึ่ง ไม่มีสิ่งอื่นเป็นที่พึ่งอยู่อย่างนี้แล.

.
[๗๔๖] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็ภิกษุพวกใดพวกหนึ่งในบัดนี้ก็ดี ในกาลที่เราล่วงไปแล้วก็ดี จักเป็นผู้มีตนเป็นเกาะ มีตนเป็นที่พึ่ง ไม่มีสิ่งอื่นเป็นที่พึ่ง คือ มีธรรมเป็นเกาะ มีธรรมเป็นที่พึ่ง ไม่มีสิ่งอื่นเป็นที่พึ่งอยู่ ภิกษุเหล่านี้นั้น ที่เป็นผู้ใคร่ต่อการศึกษา จักเป็นผู้เลิศ.

อุปมารถ 7 ผลัด

ครั้งก่อนอธิบายเรื่อง อุปมารถ 7 ผลัด แต่ตอนหลังมาลบทิ้งไป แบบว่า พอทบทวนเกี่ยวกับสภาวะแล้ว ดูออกจะแปลกๆ

ทำไมถึงไปนำญาณ 16 มาเกี่ยวข้องกับ อุปมารถ 7 ผลัด
ก็ในเมื่อมีวิปัสสนาญาณ 9 ในปฏิสัมภิทามรรค อยู่แล้ว
คนละเรื่อง คนละสภาวะกันเลย

.
พอดีเจอพระสูตร ที่พระสารีบุตรสนทนากับท่านพระปุณณมันตานีบุตร เจอถ้อยคำหนึ่ง เกี่ยวกับปฏิบัติเพื่ออนุปาทาปรินิพพาน

ผู้ที่จะกล่าวแบบนี้ได้ มี 2 ประเภท

1. ปฏิบัติตามพระธรรมคำสอน ที่พระพุทธเจ้าทรงตรัสไว้เกี่ยวกับข้อปฏิบัติเพื่ออนุปาทาปรินิพพาน

2. แทงตลอดอริยสัจ 4 ด้วยตนเอง

ญาณ 16 ไม่เกี่ยวนะ ถึงบอกว่า คนละเรื่องคนละสภาวะกัน

 

.
ในการเขียนอธิบายครั้งแรก ก็เขียนแบบนี้ ศิล>สีลวิสุทธิ สมาธิ>จิตตวิสุทธิ คือ เขียนแบบหยาบๆ ไม่ได้ลงรายละเอียดทั้งหมด

พอมาเห็นถ้อยคำที่พระสารีบุตรสนทนากับท่านพระปุณณมันตานีบุตรแล้ว มันจะเป็นแบบนี้เลย

“ปุ. ท่านผู้มีอายุ ข้อนี้ก็ฉันนั้น

สีลวิสุทธิ เป็นประโยชน์แก่จิตตวิสุทธิ

จิตตวิสุทธิ เป็นประโยชน์แก่ทิฏฐิวิสุทธิ

ทิฏฐิวิสุทธิ เป็นประโยชน์แก่กังขาวิตรณวิสุทธิ

กังขาวิตรณวิสุทธิ เป็นประโยชน์แก่มัคคามัคคญาณทัสสนวิสุทธิ

มัคคามัคคญาณทัสสนวิสุทธิ เป็นประโยชน์แก่ปฏิปทาญาณทัสสนวิสุทธิ

ปฏิปทาญาณทัสสนวิสุทธิ เป็นประโยชน์แก่ญาณทัสสนวิสุทธิ

ญาณทัสสนวิสุทธิ เป็นประโยชน์แก่อนุปาทาปรินิพพาน

ท่านผู้มีอายุ ผมประพฤติพรหมจรรย์ในพระผู้มีพระภาค
เพื่ออนุปาทาปรินิพพาน”

๔. รถวินีตสูตร
ภิกษุชาวชาติภูมิยกย่องพระปุณณมันตานีบุตร

http://www.84000.org/tipitaka/_mcu/v.php?B=12&A=4938&Z=5108

.
ถ้าไม่มาเห็นพระสูตรนี้จะนึกไม่ออก
พอเห็นพระสูตรนี้ปั๊บ สภาวะผุดขึ้นมาเลย เป็นแบบนี้นะ

สีลวิสุทธิ ได้แก่ ศีลอันพระอริยะใคร่แล้ว อันไม่ขาด ไม่ทะลุ ไม่ด่าง ไม่พร้อย  เป็นไทย
อันวิญญูชนสรรเสริญแล้ว อันตัณหาและทิฐิไม่ลูบคลำแล้ว เป็นไปเพื่อสมาธิ ฯ

ก็มีเพียงข้อปฏิบัติเพื่ออนุปาทาปรินิพพานเท่านั้น
ข้อปฏิบัติ ได้แก่ การเจริญสมถะ มีวิปัสสนาเป็นเบื้องต้น

 

จิตตวิสุทธิ ไม่ได้หมายถึงสมถะหรือสมาธิเพียงอย่างเดียวนะ
ต้องเฉพาะสมถะที่เป็นสัมมาสมาธิเท่านั้น

ได้แก่ การเจริญวิปัสสนา มีสมถะเป็นเบื้องต้น

และสุญญตสมาธิ อนิมิตตสมาธิ อัปณิหิตสมาธิ
ที่เกิดจากการเจริญสมถะ มีวิปัสสนาเป็นเบื้องต้น

 

ทิฏฐิวิสุทธิ ได้แก่ สัมมาทิฏฐิ

 

กังขาวิสุทธิ ได้แก่ สิ้นสงสัย ในพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ และนิพพาน

 

มัคคามัคคญาณทัสสนวิสุทธิ ได้แก่ รู้ว่าทางหรือไม่ใช่ทาง

 

ปฏิปทาญาณทัสสนวิสุทธิ ได้แก่ มรรค-อริยมรรค มีองค์ 8

 

ญาณทัสสนวิสุทธิ ได้แก่ แทงตลอดในอริยสัจ 4 ด้วยตนเอง

.

ส่วนมรรค ผล นิพพาน เป็นเรื่องของวิปัสสนาญาณ 9 ในปฏิสัมภิทามรรค ตั้งแต่อุทยัพพยญาณจนถึงสัจจานุโลมิกญาณ เป็นเรื่องของการรู้ตามลำดับ ละตามลำดับ ซึ่งไม่ใช่ข้อปฏิบัติเพื่ออนุปาทาปรินิพพาน

ถ้าไม่เจอพระสูตร รถวินีตสูตร ก็อาจทำให้ไขว้เขวได้เหมือนกัน เพราะของเดิมที่เขาเขียนอธิบายถ่ายทอดกันมา จะเป็นแนวเกี่ยวกับญาณ 16 มากกว่าข้อปฏิบัติเพื่ออนุปาทาปรินิพพาน

.

แค่วิเคราะห์ ไม่ใช่เรื่องสำคัญอะไร

โลก

2 ตุลาคม 61

วันนี้ไปพบแพทย์ตามนัด ระหว่างนั่งรอผลเลือด มองออกไปด้านนอก
เห็นคนนอนรถเข็น สายระโยงระยาง มองแล้วก็ปลง ชีวิตคนเรามีแค่นี้เองนะ เกิด แก่ เจ็บ ตาย
เกินจากนั้น ก็เป็นเรื่องของกรรมและการให้ผลของกรรม ที่ได้กระทำลงไป เกิดจากความไม่รู้ที่มีอยู่
กว่าจะรู้ หลงสร้างกรรมใหม่ให้มีเกิดขึ้นอีกมากมาย ไม่ไหวจะเคลียร์

หลังจากหมอตรวจเสร็จ แล้วบอกถึงสิ่งที่จะให้เราทำต่อ พร้อมกับแจ้งราคาค่าใช้จ่าย
เราฟังแล้วก็คิดพิจรณา ชีวิตคนเรานี่ ๑ ชีวิต ราคาถูกกว่าซื้อควายหนึ่งตัว ชีวิตคนเรามีค่าแค่นี้เองเหรอ

เหตุที่ควายราคาแพง ตอนมีชีวิตอยู่ นำไปใช้งานได้ เวลาตาย เนื้อก็นำมาขายได้
ส่วนคนตาย ตายแล้วก็แล้วกัน ให้ฟรี ก็ไม่มีใครอยากได้ ยกเว้นบริจาคที่รพ. เพื่อเป็นอจ.ใหญ่

ทางเลือกสำหรับตัวเอง
หมอบบอกว่ามีสองทางเลือก
เพราะอาการหัวใจที่เป็นอยู่ น่าจะเกิดจากเส้นเลือดอุดตัน

ตามหลักแล้ว ไทรอยด์เป็นพิษ
ถ้าผลเลือดกลับมาปกติ หัวใจจะกลับมาเต้นปกติ
แต่หัวใจเรายังคงเต้นผิดปกติ

.
นี่เปลี่ยนยาละลายลิ่มเลือดตัวใหม่
ตัวเก่ากินแล้วมีผลข้างเคียง

ครูมาสอนคือ ไม่ต่างกับหนูทดลองยา
แต่ทำไงได้ อย่างน้อยไม่ต้องทรมาณแบบเมื่อก่อน

เมื่อก่อน เวลาที่เจ็บหัวใจแต่ละครั้ง
อาการเหมือนจะน็อคอยู่เรื่อย
ตั้งแต่กินยามา อาการเจ็บหัวใจยังมีอยู่
แต่ไม่รุนแรงแบบเมื่อก่อน คือเจ็บแบบยังรับมือได้

 

 

3 ตุลาคา 61

เมื่อคืนเล่าให้เจ้านายฟังถึงสิ่งที่หมอบบอกว่า รวมทั้งค่าใช้จ่ายที่จะต้องใช้ เป็นค่าส่องกล้องหนึ่งหมื่นบาท
ถ้าเจอสะเก็ดเลือด ค่าช๊อตไฟฟ้าหัวใจ ค่านอนรพ. 1 คืน รวมค่าใช้จ่ายประมาณ ห้าถึงหกหมื่นบาท
ถ้าไม่เจอ ก็ไม่รู้ว่าหมอจะคิดรักษาแบบไหนต่อ

เมื่อวาน หลังจากได้ยาละลายลิ่มเลือดตัวใหม่เพิ่มมาอีกตัว ค่ายาตัวนี้แพงมาก
ยาแค่ 26 เม็ด ราคาประมาณสองพันบาท

ยาตัวนี้กินหลังอาหารเช้า-เย็น หลังจากกินยาตัวนี้ไป มีอาการเจ็บหัวใจ
เมื่อคืนเจ็บหัวใจเกือบทั้งคืน แต่ก็ทนได้ เพราะที่เคยเจ็บมา เคยเจ็บมากกว่านี้

.
สติ สัมปชัญญะ ทำให้เกิดการคิดพิจรณา

เมื่อคืน ขณะที่เจ็บหัวใจ ก็คิดพิจรณาไปด้วย เกี่ยวกับยาที่เคยกิน
กินแล้ว อาการเจ็บหัวใจเบาลง ไม่เกิดบ่อย

พอหมอเพิ่มยาละลายลิ่มเลือดทีไร จะเป็นแบบนี้ทุกที
คือ เจ็บหัวใจมากกว่าเดิม และมีเกิดขึ้นบ่อย

ก็คิดนะว่า เกี่ยวกับสิ่งที่มีเกิดขึ้น มองเป็นเรื่องของสภาวะ
พยายามหลบหลีกสภาวะหนึ่ง ก็มาเจอสภาวะหนึ่งแทน

กล่าวคือ ได้หลีกเลี่ยงการเดินจงกรมกับนั่งสมาธิ(เต็มรูปแบบ)
เพราะความที่ไม่อยากรู้เห็นอะไร แต่หันมานั่งสมาธิบนโซฟาแทน
ผลคือ อาการขาแข็งที่มีเกิดขึ้นเนื่องจากไม่ได้นั่งขัดสมาธิที่พื้น เส้นก็เลยยึด

เช้านี้บอกเจ้านายว่า ตัดสินใจจะใช้กรรมฐานรักษาตัวแบบที่เคยทำมา
จะกลับมาเดินจงกรมต่อด้วยนั่งสมาธิที่พื้น เหมือนที่เคยทำ
คือ มีความเชื่ออยู่อย่างหนึ่งว่า อะไรจะเกิด มันก็ต้องเกิด
ต่อให้พยายามรักษาแค่ไหน ก็หนีไม่พ้น

.
กรรมของการฆ่าปู

เล่าให้เขาฟังว่า น่าจะเป็นผลของกรรมในอดีต ที่เคยฆ่าปู สมัยอยู่ที่ปากน้ำ เป็นคนชอบกินปู
ตอนนั้นซื้อปูทะเลที่ตลาด แม่ค้าบอกว่าปูตายแล้ว ตอนที่ซื้อมาเหมือนปูตายแล้วจริงๆ
แต่ตอนที่นำไปต้มนี่สิ ปูยังไม่ตาย ไต่ขึ้นปากหม้อหนีน้ำร้อน

จับปูขึ้นมา แล้วใช้อีโต้สับครึ่งตัว แล้วนำไปต้มต่อ หลายตัวเหมือนกันนะ
หลังจากนั้นมา เริ่มมีอาการเจ็บหน้าอก แรกๆไม่ได้คิดอะไร สงสัยว่าน่าจะเป็นกล้ามเนื้ออักเสบ
วานให้พี่ที่ทำงานทำ EKG ตรวจคลื่นหัวใจให้ แล้วนำไปขอให้หมอช่วยอ่านค่าให้ หมอบอกว่า ปกติ

.

ในตอนนี้ หลังจากที่หมอบอกว่า อาการที่เป็นอยู่ หมอยังหาสาเหตุไม่ได้ จึงขอส่องกล้อง
เพื่อดูข้างในของหัวใจว่า มีอุดตันตรงไหนหรือเปล่า แต่ความที่ว่าค่ารักษาที่แจ้งมานั้นราคาสูงมาก
เมื่อคืนจึงเสริชหาศูนย์โรคหัวใจ เจอรพ.จุฬาภรณ์

เช้านี้โทรฯติดต่อแผนกศูนย์หัวใจ

จนท.ถามว่า มีบัตรใช้สิทธิอะไรบ้าง
บอกเขาว่า มีบัตรทอง ของรพ.แพทย์ปัญญา

จนท.ซักประวัติคร่าวๆเรื่องการรักษาตัว แล้วให้คำแนะนำว่า ให้ไปติดต่อที่รพ.แพทย์ปัญญาก่อน
ถ้าหมอทางนั้นไม่สามารถรักษาได้ ให้ทางรพ.แพทย์ปัญญา ทำหนังสือส่งตัวมารับการรักษาที่รพ.จุฬาภรณ์
แล้วนำประวัติการรักษาจากรพ.ราม ที่เคยรักษามาทั้งหมดมาด้วย

 

5 ตค. 61

ตกลงสามารถติดต่อรพ.จุฬาภรณ์ได้
แล้วหมอนัดเจอวันที่ 11 ตค.นี้ ในตอนบ่าย

เสริชหาเส้นทาง และวิธีการเดินทาง

ถ้าไปรถเมล์ กลัวเจอจราจรติดขัด
ไปสถานีรถไฟฟ้า ขึ้นรถไฟฟ้าใต้ดิน ไปลงจตุจักร

แล้วเดินข้ามไปฝั่งจตุจักร ตัดสินใจนั่งแท็กซี่
เพราะเพิ่งเคยไปเป็นครั้งแรก ไม่รู้ว่าเส้นทางเป็นแบบไหน

.
ที่ไปหาหมอที่จุฬาภรณ์
อย่างแรกเพราะ ค่าใช้จ่ายน่าจะถูกกว่ารพ.รามคำแหง
อีกอย่างจนท.บอกว่า หากมีการตรวจรักษาพิเศษ
ถ้ามีค่าใช้จ่ายสูง สามารถใช้บัตรทองได้
ทางจนท.จะช่วยประสานงานให้

.
อย่างที่สอง คิดว่า ถ้าส่องกล้องก็ดีเหมือนกัน
จะได้รู้ไปเลยว่า ตกลงเกิดจากเส้นเลือดอุดตัน
หรือเป็นเพียงเรื่องของสภาวะ

 

เมื่อคิดพิจรณา จะว่าไปแล้ว อาการเจ็บหน้าอกแต่ละครั้ง ทุกขเวทนาที่เกิดขึ้น มากน้อยไม่เท่ากัน
ช่างเหมือนกับทุกขเวทนาที่มีเกิดขึ้น ขณะทำกรรมฐาน ไม่แตกต่างกันเลย

เพียงแต่ ทุกขเวทนาที่เกิดขึ้น ขณะทำกรรมฐาน เกิดที่กายเป็นหลัก
เมื่อยังมีความยึดมั่นถือมั่นในกายอยู่ จึงส่งผลกระทบต่อใจ เจ็บมาก เจ็บน้อย
ขึ้นอยู่กับความยึดมั่นถือมั่น ที่มีเกิดขึ้น ขณะนั้นๆ
เรียกว่า เป็นการรู้เห็นทุกขเวทนาที่มีเกิดขึ้นแบบหยาบๆ

ทีนี้อาการเจ็บหัวใจ ที่ยังไม่รู้ว่าเกิดจากอะไรเป็นเหตุปัจจัย ยังหาสาเหตุไม่ได้
เป็นเรื่องของกายมีส่วนประกอบ  แต่ก็ยังน้อยกว่าใจ ซึ่งมองเห็นได้ชัด

โดยเฉพาะผู้ที่ยังมีอวิชชา หากมีความยึดมั่นถือมั่นมาก ผลที่ตามมา
คือ ความกลัว ความวิตกกังวลว่าจะเป็นอะไรหรือเปล่า ซึ่งก่อให้เกิดความเครียด
นับว่าเป็นเหตุดี ที่ตัวเองไม่ได้มีอาการเหล่านั้นเกิดขึ้นแต่อย่างใด

.
ถ้าถามความรู้สึกแล้ว ตั้งแต่กินยาที่หมอให้มา เฉพาะยาสองตัวที่กินประจำ แค่นี้ก็ถือว่าเพียงพอแล้ว
อย่างน้อยๆ ช่วยบรรเทาอาการเจ็บที่มีเกิดขึ้น แทนที่จะเกิดบ่อย ทำให้เกิดน้อยลง นานๆถึงจะเกิด
แต่ถ้าต้องกินยาระยะยาว ก็ไม่รู้เหมือนกันว่า ยาที่กิน จะส่งผลกระทบอย่างไรกับร่างกายบ้าง
ตรงนี้ก็เป็นเรื่องของเหตุปัจจัยอีก ถ้ามีเหตุ ผลย่อมมี ไม่ใช่บังเอิญเกิดขึ้นอย่างแน่นอน

.
รู้สึกไม่ดีกับการกินยาละลายลิ่มเลือด ทุกครั้งที่หมอจ่ายตาตัวนี้เพิ่มมา ผลกระทบที่ตามมาคือ เจ็บหัวใจบ่อยขึ้น
ใจเรานั้น อยากได้ยาแค่ช่วยบรรเทาอาการไว้ แบบค่อยเป็นค่อยไป ไม่ต้องเร่งรักษา ไม่ต้องไปอยากรู้นั่นรู้นี่
เหมือนกับการทำกรรมฐาน ให้ทุกอย่างเป็นไปตามสภาวะ เรามีหน้าที่ คือ มีสติ รู้อยู่กับปัจจุบัน ทำแค่นี้พอ
แล้วตั้งใจทำความเพียรต่อเนื่อง นอกนั้นเป็นเรื่องของเหตุปัจจัย

หากจะตาย จะอายุมาก อายุน้อย เรื่องของอายุ นั้นไม่เกี่ยว
เรื่องของโรคภัยก็ไม่เกี่ยว เป็นเรื่องของเหตุปัจจัย

โรคภัยมาจากไหน
ล้วนเกิดจากการกระทำ
ที่เกิดจากความไม่รู้ที่มีอยู่ทั้งสิ้น
สิ่งที่กระทำที่มีเกิดขึ้นทางกาย วาจา ใจ ขณะดำเนินชีวิต
ไม่ว่าการกระทำนั้นๆ จะเจตนาหรือไม่เจตนาก็ตาม
ทุกๆการกระทำ ล้วนส่งผลกระทบกลับมาให้รับผล
ในรูปแบบของสิ่งที่มีเกิดขึ้นในชีวิต รวมทั้งโรค ภัย ไข้ เจ็บ

.
เมื่อยังอร่อยกับเนื้อหนังมังสาของผู้อื่น
ทุกๆการบริโภค ล้วนมีข้ออ้าง
ผลกระทบกลับมา ก็ต้องยอมรับ

เมื่อการสำรวมทางกาย วาจา ใจ ยังไม่มากพอ
ทุกๆการกระทำ ล้วนมีข้ออ้าง
ผลกระทบกลับมา ก็ต้องยอมรับ
.
สิ่งที่เกิดขึ้น
มีผลกระทบทางใจ ทำให้เกิดความรู้สึกนึกคิด

หากไม่เคยทำ ผลจะมาจากไหน
เรื่องบังเอิญไม่มีในโลก
พอๆกับของฟรี ไม่มีในโลก

.

ระหว่างหมอกับเรา มีความเห็นไม่ตรงกัน

หมอ ย่อมพยามใช้วิธีการแบบหมอ
คือ ต้องหาช่องทางรู้ให้ได้ว่า คนไข้เป็นอะไร
จึงต้องมีการทดลองเกิดขึ้นตามมา
มีการทดลองแบบถูกกฏหมาย และ ผิดกฏหมาย

สำหรับเรา เมื่อกินยาแล้ว อาการบรรเทาลง แค่นี้ก็พอใจ
ไม่จำเป็นต้องไปค้นหารากเหง้าของอาการ

ประกอบกับค่าใช้จ่าย เริ่มสูงขึ้นเรื่อยๆ ซึ่งเริ่มจะรับมือไม่ไหว
เราจึงต้องหาทางออกให้กับตัวเอง โดยการหาทางเลือกใหม่
ที่รักษาพื้นฐานเดิม แต่เสียค่าใช้จ่ายน้อยลง

ในตอนแรกยังคิดไม่ได้หรอก เอาสะดวก เอาใกล้ไว้ก่อน

เห็นทุกข์ จึงทำให้เกิดปัญญา

“เห็นทุกข์ จึงเห็นธรรม”

 

6 ตค.61

จากการเจ็บป่วย ทุกขเวทนาที่มีเกิดขึ้น
ไม่แตกต่างกับทุกขเวทนาที่มีเกิดขึ้น ขณะทำกรรมฐาน

ขณะทำกรรมฐาน เป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับกาย เป็นหลัก
เช่น รูปฌาน(รูปภพ) กายมีอยู่(รูปปรากฏ) 
เวทนาที่เกิดขึ้น มีกายเป็นหลัก ใจเป็นรอง
เพราะเมื่อสมาธิมีกำลังมาก เวทนาย่อมหายไป

.
อรูปฌาน(อรูปภพ) กายหาย(รูปไม่ปรากฏ)
เหลือเพียงใจที่รู้อยู่

เมื่อจิตคลายจากสมาธิ
เวทนาที่เกิดขึ้น เป็นเรื่องของใจ

.
ความเจ็บป่วย(กามภพ) เช่น การเจ็บหัวใจ
เวทนาที่เกิดขึ้น เป็นเรื่องของกายและใจ

.
เวลาที่เกิดสภาวะจิตดวงสุดท้าย
เป็นเรื่องของกายและใจ
ไม่ใช่แค่กายหรือใจ อย่างใดอย่างหนึ่ง
แต่มีเกิดขึ้นทั้งสองอย่าง

ทำให้เกิดการคิดพิจรณา เริ่มมองเห็นโลก ในมุมมองใหม่
ค่อยๆเกิดความรู้ชัดทีละนิด “อายตนะ”

.
ทำไมพระพุทธเจ้า เวลาพูดถึงโลก
เหตุปัจจัยใดจึงใช้คำว่า อายตนะ
แทนที่จะทรงตรัสเช่นเดียวกับคำว่าโลก
ความหมายของโลก เหมือนที่คนทั่วๆไปใช้พูดกัน

.
เพราะอาศัยธาตุทั้งหลาย 6 ประการ การก้าวลงสู่ครรภ์ย่อมมี

ภิกษุ ท.! ที่เรากล่าวว่า ธาตุ ๖ อย่าง นั้น
เราอาศัยข้อความอะไรกล่าว?

เราอาศัยข้อความนี้กล่าว คือ ธาตุเหล่านี้มีหก คือ
ปฐวีธาตุ
อาโปธาตุ
เตโชธาตุ
วาโยธาตุ
อากาสธาตุ
วิญญาณธาตุ

.
อายตนะทั้งภายในและภายนอกนี้ มีอย่างละ 6 แล คือ

จักษุและรูป
โสตและเสียง
ฆานะและกลิ่น
ชิวหาและรส
กายและโผฏฐัพพะ
มโนและธรรมารมณ์
เหล่านี้แล อายตนะทั้งภายในและภายนอกอย่างละ 6

.

โลกสูตรที่ ๑๐

[๑๙๖] เทวดาทูลถามว่า
เมื่ออะไรเกิดขึ้น โลกจึงเกิดขึ้น โลกย่อมชมเชยในอะไร
โลกยึดถือซึ่งอะไร โลกย่อมเดือดร้อนเพราะอะไร ฯ

[๑๙๗] พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า
เมื่ออายตนะ ๖ เกิดขึ้น โลกจึงเกิดขึ้น
โลกย่อมทำความชมเชยในอายตนะ ๖
โลกยึดถืออายตนะ ๖ นั่นแหละ
โลกย่อมเดือดร้อนเพราะอายตนะ ๖ ฯ

 

11 ตค.

วันนี้ไปพบหมอที่รพ.จุฬาภรณ์
 
ความที่ว่า ไม่ได้ไปไหนไกลๆ ต้องเรียนรู้เรื่องการเดินทาง โดยเฉพาะรถไฟฟ้าใต้ดิน แบบเป็นงงมาก ก็ถามกับคนแถวๆนั้นแหละ ขาไปไม่เท่าไหร่ ขากลับนี่ เรียกชื่อสถานีไม่ถูก
 
รถใต้ดินจะใช้เหรียญ ยืนดูคนอื่น เขาใช้แต่บัตรกัน เราก็รอดูว่าเผื่อมีคนใช้เหรียญ หาไม่เจอสักคน ถามคนแถวนั้นว่าใช้ยังไง ไม่เห็นมีรูให้หยอดเหรียญ เขาบอกว่า ใช้แตะลงไป โอเค!!!!
 
ลงหน้าจตุจักร นั่งแท็กซี่ ค่ารถประมาณ 85 บาท เศษที่เหลือยกให้คนขับ เขาขอบคุณใหญ่โต
 
ตอนที่มองเห็นรพ.ครั้งแรก โห!!!! พื้นที่กว้างใหญ่มากๆ มีศูนย์วิจัยด้วย ถามตลอดทางว่าไปทางไหน สำหรับโรคหัวใจ ต้องนั่งรถตู้ไปตึก 17 ไร่ เป็นรถบริการจากทางรพ. แบบดูไฮโซมาก การบริการดีมาก แอร์เย็นกระหน่ำ แบบถูกใจมาก
 
ตอนพบหมอ หมอสอบถามอาการและเหตุที่มีรักษาที่รพ.นี้ ได้เล่าเรื่องค่าใช้จ่ายที่จะต้องจ่ายให้กับรพ.รามให้ฟัง เราบอกว่า ไม่ได้มีรายได้อะไรมากมาย  แรกๆ พอรับมือไหว แต่นี่ตั้งห้าหมื่น รับมือไม่ไหว ลองหาในกูเกิ้ล เจอรพ.จุฬาภรณ์ จึงคิดว่า ค่าใช้จ่ายพอจะรับมือได้
 
หมอถามเรื่องสิทธิการรักษา
เราบอกว่า จ่ายเงินสด เบิกไม่ได้ แล้วทางจนท.ได้ให้คำแนะนำไว้ว่า หากต้องมียอดค่าใช้จ่ายสูง ทางรพ.จะประสานงานไปกับรพ.แพทย์ปัญญาให้(บัตรทอง) จึงตัดสินใจที่จะมารับการรักษาที่นี่
 
หมอบอกว่า ตกลงรักษาที่นี่ต่อนะ หมอจะได้นัดต่อเนื่อง แล้วก็มีทำแอ็คโค่ มีส่องกล้อง ถ้าไม่เจอลิ่มเลือด หมอจะช๊อตไฟฟ้าที่หัวใจ เพื่อระงับอาการหัวใจเต้นผิดจังหวะ อาจจะไม่ใช่แค่ครั้งเดียว หมอจะให้นอนรพ. 1 คืน แล้วหมอให้พยาบาลไปสอบถามเรื่องราคา
 
ค่าส่องกล้อง ที่รพ.รามคิด 1 หมื่น
ที่รพ.จุฬาภรณ์ 2000 บาท
 
แล้วเรื่องยาละลายลิ่มเลือดตัวใหม่ หมอบอกว่า ยาตัวนี้ ราคาเม็ดละ 100+ เหมือนกัน เราเอาใบเสร้จให้หมอดู ค่ายา ปกติ แบบไม่มียาละลายลิ่มเลือด ราคาประมาณ 1000+ ไม่เกิน 2000 บาท  พอมียาละลายลิ่มเลือดเพิ่มมาอีก 28 เม็ด ราคาทั้งหมด 6000+
 
หมอสั่งยาให้ พร้อมกับถามว่า ถ้าค่ายาประมาณ 2000 บาท ไหวมั๊ย
 
เราบอกว่า ไหวค่ะ
 
หมอนัดอีกสองอาทิตย์ ได้ยาละลายลิ่มเลือดมา 40 เม็ด ยากดการการเต้นของหัวใจ 20 เม็ด
 
ตอนรับยา เภสัชดีมาก เขาถามว่า เคยกินยาตัวนี้หรือยัง(ยากดการเต้นของหัวใจ) 
 
เราบอกว่า ยังไม่เคย พร้อมกับถามว่า มีอะไรหรือเปล่าคะ?
 
เภสัชบอกว่า เห็นมียาช่วยลดการเต้นของหัวใจอยู่แล้ว ยาตัวนี้ออกฤทธิ์คล้ายๆกัน แต่จะแรงกว่า เดี่ยวขอโทรฯถามหมอก่อน
 
สรุป หมอบอกให้กินยาตามที่สั่ง
 
เภสัชบอกว่า ถ้ากินแล้ว มีอาการหน้ามืด ให้มารพ.
เรากล่าวคำขอบคุณเขา
 
ที่นี่จะแยกการตรวจโรค หมอหัวใจรักษาหัวใจอย่างเดียว ไทรอยด์ หมอให้หมอเฉพาะทางแยกรักษาต่างหาก พรุ่งนี้นัดเจาะเลือด และพบหมอรักษาไทรอยด์
 
ขากลับ แท็กซี่บอกว่า ไปลงที่สถานีพหลโยธินมั๊ย อยู่ใกล้เซ็นทรัล 
 
เราบอกว่า ถ้ามั่นใจว่ารถไม่ติด ไปส่งที่นั่นก็ได้
เขาถามว่า แค่สถานีเดียว ไม่นั่งรถเมล์เหรอ
 
เราบอกว่า จากเซ็นทรัล ไปแยกรัชดา คือ เปรียบเทียบกับนั่งรถไฟฟ้าใต้ดิน  ถ้าขึ้นรถเมล์ ไม่มีอะไรรับประกันได้ว่ารถไม่ติด แต่รถไฟฟ้าใต้ดิน รับประกันได้
 
สรุป โชเฟอร์ไปส่งที่สถานี้รถไฟฟ้าใต้ดิน จตุจักร
 
.
 
บอกเจ้านายว่า พรุ่งนี้ต้องตื่นตีสี่ ออกจากบ้านตี 5  เพราะหมอนัด 9 โมงเช้า วันนี้ออกจากบ้าน 10 โมงเช้า กว่าจะถึงรพ. ปาเข้าไปบ่ายโมง
 
เขาบอกว่า นั่งเรือสิ ไปลงที่ท่าอโศก เดินอีกประมาณ ไม่เกิน 100 เมตร แล้วขึ้นรถไฟฟ้าใต้ดิน แปบเดียวก็ถึงละจตุจักร ออกจากบ้าน 6 โมงเช้าก็ได้ ไม่ต้องรีบ
 
เราก็คิด เออ .. จริงสิ ไปเรือเร็วกว่าติดอยู่บนรถเมล์ รถไฟฟ้ากะเวลาได้ รถเมล์ กะเวลาที่แน่นอนไม่ได้
12 ตค.

สองหมอ ต่างความคิดเห็นในเรื่องการรักษา คนที่อยู่ตรงกลางก็คือ ฉันเอง อย่างที่เคยเกริ่นไว้ เหมือนหนูทดลองยา แต่ก็ต้องทำใจ ถ้าถามว่า แล้วเราทำยังไง?

หมอหัวใจ ไม่คิดค่า DF
หมอไทรอยด์ ไม่คิด DF

ค่ายาราคาถูกกว่าเอกชนยิ่งกว่าครึ่งต่อครึ่ง
.

หมอถามว่า ยังมีอาการใจสั่นอยู่อีกมั๊ย
เราก็ปากไว ไม่คิดก่อนตอบ น่าจะถามหมอก่อนว่า อาการใจสั่น ที่หมอถามมาเป็นแบบไหน ดันตอบไปทันทีว่า ไม่มี มีแต่เจ็บหัวใจ

ตอนที่ขึ้นลงบันไดเลื่อนนั่นแหละ มันรู้สึกเสียวๆขึ้นในใจ เหมือนเวลาเดินข้ามสะพานลอย ก่อนกินยา สะพานลอยเดินข้ามคนเดียวไม่ได้เลยนะ ต้องหาคนเกาะ ไม่งั้นเดินไม่ได้

เพียงแต่ตอนนี้ เดินข้ามสะพานลอย เริ่มเดินคนเดียวได้ ดันมาเป็นตอนขึ้นบันไดเลื่อน แบบมันสูง มันรู้สึกเสียววาบๆ ขึ้นมาในใจ

.

เรื่องหัวใจเต้นผิดจังหวะ หมอหัวใจสั่งยาไทรอยด์ตัวเก่าให้กินต่อ ส่วนยาลดการเต้นของหัวใจ เพิ่มมื้อกลางวันอีกหนึ่งมื้อ ให้กินสามเวลาหลังอาหาร เนื่องจากยังมีอาการเจ็บหัวใจอยู่ แล้วเพิ่มยาลดความดันในหัวใจและหลอดเลือด รวมทั้งยาละลายลิ่มเลือดที่ให้กินต่อ

มาวันนี้ หมอไทรอยด์กลับบอกว่า ยาไทรอยด์กับยาลดการเต้นของหัวใจตัวเก่า ไม่ต้องกิน จะเปลี่ยนยาไทรอยด์ตัวใหม่

เราบอกว่า ยังเจ็บหัวใจอยู่เป็นระยะๆ
หมอบอกว่า มันไม่เกี่ยวกัน เพราะค่าไทรอยด์กลับมาปกติแล้ว

เราก็คิดในใจว่า อ้าว … หมอหัวใจบอกว่า ต้องกินลดการเต้นของหัวใจต่อนะ เพราะยาตัวนี้ ช่วยให้ไม่เจ็บหัวใจ ที่ยังเจ็บหัวใจเป็นระยะๆ เพราะหมอคนเก่าที่เคยรักษามา ไปลดจำนวนการกินลง ถึงแม้ค่าไทรอยด์ จะกลับมาปกติก็ตาม ถ้ายังเจ็บหัวใจอยู่ ให้กินต่อ และเพิ่มเวลากินอีกหนึ่งมื้อ เป็นสามเวลาหลังอาหาร

เมื่อหมอสองคน มีความเห็นไม่ลงรอยกัน คนที่อยู่ตรงกลางอย่างเราล่ะ หากกินยาตามหมอหัวใจสั่ง ถ้าอาการไทรอยด์แย่ลง หมอไทรอยด์อาจบอกว่า ก็บอกแล้วไงให้เลิกกิน

ถ้าไม่กินยาต่อ ตามที่หมอไทรอยด์สั่งมา แล้วอาการหัวใจแย่ลงล่ะ เมื่อคิดพิจรณาแล้ว ก็ปลงตก บอกกับตัวเองว่า อะไรจะเกิด ยังไงมันก็ต้องเกิด ทุกคนเกิดมาที่มาเกี่ยวข้องกัน ล้วนมีกรรมต่อกัน เมื่อคิดแล้ว นึกถึงยาอีกตัว ที่หมอหัวใจสั่งเพิ่มมา แล้วเภสัชบอกว่า การออกฤทธิ์ จะคล้ายๆยาตัวเก่าที่กินอยู่ เภสัชถึงได้โทรฯไปถามหมอหัวใจเกี่ยวกับเรื่องนี้ แต่หมอหัวใจยืนยันว่า ให้กินทั้งสองตัว

มาคิดๆดูแล้ว ก็ลองงดยาหัวใจตัวเก่า ทำตามที่หมอไทรอยด์สั่ง เพราะยังมียาสำรองอีกตัว ที่กินได้ หมอไทรอยด์ไม่ได้สั่งงด

.
เล่าเรื่องการเดินทาง วันนี้ออกจากที่พักประมาณ 06.40 น. ถึงท่าเรื่อ 06.55 น. เจ้านายบอกตั้งแต่แรกแล้วถ้า ถ้าเกิน 7 โมงเช้า เรือจะไม่ค่อยมี คือ ขาดระยะ

ไม่ได้นั่งเรือนานละ จำไม่ได้แล้วว่า ท่าอโศกอยู่ตรงไหน เลยบอกคนขับว่า ถึงแล้วบอกด้วย เมื่อใกล้จะถึง คนขับบอกว่า ท่าต่อไปเป็นท่าอโศก จากท่าอโศกจะเป็นประตูน้ำ ตอนนี้จำได้ละ พอขึ้นจากท่า เดินอีกนิดหน่อย ถึงสถานีรถไฟฟ้าใต้ดิน ต้องดูป้าย จำไมไ่ด้ว่า ขึ้นฝั่งซ้ายหรือฝั่งขวา ไปฝั่งจตุจักร ต่อแท็กซี่ถึงรพ. 8 โมงกว่านิดๆ ไปสอบถามเรื่องที่หมอนัดไว้

ทีนี้เจอปัญหาตอนจ่ายเงินและรับยา เขาให้การ์ดสีชมพูมา เราไปนั่งรอหน้าห้องยา เพราะคิดว่า เดี่ยวคงเรียกเหมือนที่อื่นๆ นั่งรอตั้งนาน ไม่เรียกสักที พอดีจนท.เขามอเห็นบัตรที่ถืออยู่ในมือ เขาจึงบอกว่า ถ้าไม่นำบัตรสีชมพูมายื่น ก็จะไมไ่ด้ยา

เราก็นำบัตรไปเสียบไว้ตามที่เขาบอก แล้วนั่งรอเรียกชำระเงิน สักพักเรียกชำระเงิน หลังจ่ายเงิน จนท.บอกว่า ให้ไปรับยาได้

เราก็ทำเหมือนเดิม คือ นั่งรอหน้าห้องยา เพราะคิดว่าเดี่ยวคงจะเรียก รอเกือบชม. คนมาที่หลัง รับยาไปหมดแล้ว เรามองที่เคาท์เตอร์ กะจะไปถามว่า เรียกชื่อเราไปแล้วหรือยัง พอดีมีคนนำใบเสร็จไปยื่นรับยา เราก็ทำแบบเขามั่ง

จนท.ถามว่า ไปอยู่ไหนมา ไม่มารับยา
เราบอกว่า นั่งรออยู่ตรงนี้เป็นชม.แล้ว เพราะคิดว่าต้องรอเรียก จึงจะรับยาได้

จนท.จึงบอกว่า ขอโทษค่ะ
เราบอกว่า เพิ่งเคยมาใช้บริการเป็นครั้งแรก ก็คิดว่าทางรพ. คงให้บริการเหมือนที่อื่นๆ คือ ตึกด้านหลัง ที่ไปมาเมื่อวาน ต้องรอเรียกชื่อ จึงจะรับยาได้ แต่ตึกข้างหน้า ให้บริการคนละแบบ

สรุปแล้ว ถ้าไม่รวมกับการที่เสียเวลารอรับยา ถือว่า เมื่อเดินทางถูกช่องทาง ระยะเวลาที่ใช้ในการการเดินทางดีกว่านั่งรถเมล์ จากนั่งเรือและนั่งแท็กซี่ถึงรพ. ใช้เวลาเดินทางประมาณ 1 ชม.

 

 

ตถาตา

ตั้งแต่รู้ชัดในทุกขัง
เป็นปัจจัยให้รู้ชัดในความไม่เที่ยง
เป็นปัจจัยให้รู้ชัดในอนัตตา
ความรู้สึกที่เกิดขึ้นตามมาคือ ความเบื่อหน่าย
เมื่อเบื่อหน่าย ย่อมคลายกำหนัด
เป็นปัจจัยให้จิตเกิดการปล่อยวาง

ด้วยเหตุปัจจัยนี้ จึงทำให้เกิดการยอมรับสภาพธรรม
ที่มีเกิดขึ้นตามความเป็นจริงได้

แล้วสภาวะก็จะเปลี่ยนไปอีก
มันก็จะเป็นแบบนี้แหละ

ไม่ได้อัพข้อมูล

ช่วงหลังๆ ไม่ได้ลงบันทึกที่เขียนไว้ โดยส่วนมากเขียนไว้แล้ว แต่ไม่ได้นำมาลง
ประมาณว่า สภาวะที่เขียนๆ ก็เรื่องเดิมๆซ้ำๆ อาจจะมีรายละเอียดข้อปลีกย่อยมากขึ้น
แต่เห็นแล้วว่า ก็แค่การรู้เห็นที่มีเกิดขึ้น ขณะนั้นๆ ยังไม่แจ่มแจ้งซะทีเดียว
จึงไม่ได้นำมาลง จนกว่าเห็นว่า นำมาลงได้แล้ว จึงทะยอยนำมาโพส

กรณีของตัวเอง จะมีเกิดขึ้นเป็นแบบนี้นะ

จะรู้ชัดในทุกขัง
เป็นปัจจัยให้รู้ชัดในความไม่เที่ยง
เป็นปัจจัยให้รู้ชัดในอนัตตา
ความรู้สึกที่เกิดขึ้นตามมาคือ ความเบื่อหน่าย
เมื่อเบื่อหน่าย ย่อมคลายกำหนัด
เป็นปัจจัยให้จิตเกิดการปล่อยวาง

ด้วยเหตุปัจจัยนี้ จึงทำให้เกิดการยอมรับสภาพธรรม
ที่มีเกิดขึ้นตามความเป็นจริงได้

แล้วสภาวะก็จะเปลี่ยนไปอีก
มันก็จะเป็นแบบนี้แหละ

 

กว่าจะรู้

๒๖ สค. ๖๑

กว่าจะรู้ชัดได้ ต้องสงบ ระงับ
แรกๆ ก็ออกจะยาก ความที่ว่าตัณหากล้ายิ่งนัก

เมื่อกำหนดรู้เนืองๆ ไม่กระทำตามตัณหา
ตัณหาที่เคยมีกำลังกล้า ย่อมอ่อนกำลังลง
ทำให้เกิดความรู้ทันตัณหาที่มีเกิดขึ้นมากขึ้น

เมื่อรู้ทัน ย่อมสงบ ระงับ มากกว่าสานต่อ
ปล่อยให้ทุกสิ่งดำเนินไปตามเหตุปัจจัย

คือ ใช้เวลา ใช้การทำใจให้ยอมรับเป็นหลัก
เมื่อถึงเวลา จะมีเหตุปัจจัยให้เกิดความรู้ชัดโดยตัวสภาวะเอง

.

เหมือนการทำกรรมฐาน ก็ทำเดิมๆซ้ำๆนี่แหละ
เดินจงกรม ต่อด้วยนั่งสมาธิ ทำต่อเนื่อง คือ ทำทุกวัน
สภาวะที่มีเกิดขึ้น อาจดูเหมือนเดิมๆซ้ำๆ ทำให้เกิดความเบื่อหน่ายได้ บางคนเลิกไปก็มี เพราะคาดหวังในผล เมื่อไม่เป็นไปตามที่ใจคิด ก็ทำให้เลิกปฏิบัติได้เช่นกัน

บางคนก็เป็นไปตามกรรมคือ การกระทำของตัวเอง ประกอบกับไม่ทำต่อเนื่อง เมื่อไม่ทำต่อเนื่อง ความขี้เกียจย่อมมาเยือน และครอบงำ จนในที่สุด ทำให้เลิกปฏิบัติไปก็มี

กล่าวคือ เป็นเรื่องของเหตุปัจจัยในแต่ละคน
หลากหลายเหตุผลที่ทำให้เลิกปฏิบัติ

แต่สิ่งเหล่านี้ ไม่ได้สูญหายไปไหน
ล้วนถูกสะสมให้กลายเป็นสัญญาติดตัวทุกภพทุกชาติ

ที่ปฏิบัติอยู่นี่ ไม่ได้มีเกิดขึ้นเฉพาะในชาตินี้
แต่ทำมาแล้วหลายชาติต่อหลายชาติ

.

ผิดกับผู้ที่ปฏิบัติแล้วเห็นทุกข์ รู้ชัดในทุกข์
เพราะเห็นผลของการปฏิบัติในระดับหนึ่ง
คือ ทำให้ทุกข์น้อยลง
มีกรรมฐานเป็นที่พึ่ง
ถ้าไม่ทำจะยิ่งทุกข์

คนประเภทนี้ บอกให้เลิก ยังไงก็ไม่เลิก
เพราะรู้แล้วว่า มีแต่กรรมฐานเท่านั้น ที่ทำให้ทุกข์น้อยลง
และทำให้อยู่กับทุกข์ได้

 

.

๒๘ สค. ๖๑

ลักษณะของอวิชชาที่ปรากฏ จะแสดงออกทางพฤติกรรมของจิต
เมื่อไม่รู้ทันตัณหา จะปล่อยให้ก้าวล่วงออกมาทางกาย วาจา
โดยการกระทำเดิมๆซ้ำๆ “สิ่งนี้จริง สิ่งอื่นเปล่า”

เมื่อกระทำกรรมจนเป็นอาจิณ
จึงกลายเป็นการชอบประมาณในบุคคลอื่นแบบซ้ำซาก
เป็นไปเพื่อมิใช่ประโยชน์เกื้อกูล เพื่อทุกข์สิ้นกาลนาน

ย้อนอดีต

กว่าจะรู้คำเรียกแต่ละคำเรียก ที่มีเกิดขึ้นตามความเป็นจริงของคำเรียกนั้นๆ

ทุกครั้งที่มีเหตุปัจจัยให้รู้ จะอุทานว่า ป๊าดดดดด!!!! กว่าจะรู้ ผ่านมาตั้งกี่ปีมาแล้วเนี่ย
ได้แต่เรียกตามสภาวะ แบบใช้ลักษณะอาการที่มีเกิดขึ้นเป็นหลัก

สังเกตุเห็นอยู่อย่างหนึ่ง ทุกครั้งที่มีสภาวะที่เรียกว่า การระเบิดเกิดขึ้น ไม่ว่าจะทางกายหรือทางจิต
หลังจากนั้น จิตจะเข้าสู่โหมดความสงบ สัญญาต่างๆจะดับหายไปชั่วขณะ อาจจะหายไปหลายวัน หรือหายไปเป็นอาทิตย์ ไม่แน่นอน

พอออกจากความสงบ กลับมารู้อยู่กับปัจจุบัน สัญญาต่างๆจะมีเกิดขึ้นมากมาย
เหมือนมีคนอีกคนในตัวมาพูดให้ฟัง อธิบายให้ฟัง พร้อมๆกับเป็นการทบทวนสภาวะไปด้วย
คืนนั้นจะรู้สึกตัวเกือบทั้งคืน ทุกครั้งที่รู้สึกตัว จิตจะมีการคิดพิจรณาตลอด

เมื่อคืนก็เช่นกัน มีอาการแบเดิมทั้งคืน จิตคิดพิจรณาตลอด อธิบายเป็นฉากๆ
สิ่งที่ใช้เรียกเองตามสภาวะมาตลอด ก็เพิ่งรู้นะว่า มีชื่อเรียกด้วย ซึ่งมีปรากฏเป็นร่องรอยที่ยังมีให้เห็นอยู่ในพระธรรมคำสอน ที่พระพุทธเจ้าทรงตรัสไว้
ทั้งๆที่เคยอ่านผ่านตามาบ้าง แต่ ณ ตอนนั้น ยังไม่รู้ พอถึงเวลาที่จะรู้ จะมีเหตุปัจจัยให้รู้เอง

เช่น ที่ใช้คำทับศัพท์ในการอธิบายเกี่ยวกับนิพพานว่า นิพพานคือความดับภพ ภพดับคือนิพพาน
หมายถึงการดับเหตุปัจจัยของการเกิดภพชาติปัจจุบัน ได้แก่ ดับตัณหา
และ การดับเหตุปัจจัยของการเกิดภพชาติในสังสารวัฏ ได้แก่ ดับอวิชชา

ทั้งสองสภาวะที่เคยใช้อธิบายมาตลอด ไม่เคยรู้มาก่อนว่า มีคำเรียกเฉพาะสภาวะด้วยนะ
เพิ่งรู้เมื่อวานนี้เอง ธรรมฐิติญาณ และ ญาณในพระนิพพาน

พระพุทธเจ้าทรงดับขันธ์ ปรินิพพานไปนานแล้ว
แต่พระธรรมก็ยังคงอยู่ เพียงแต่จะมีใครรู้เห็นเท่านั้นเอง

พระธรรมนี้เป็นอกาลิโก ผู้ปฏิบัติพึงเห็นได้ด้วยตนเอง
คือ ไม่ได้เกิดจากการอ่าน หรือการฟังแล้วจำมา หรือจากการศึกษา แต่เป็นผลของการทำความเพียรต่อเนื่อง

 

 

 

ธรรมฐิติญาณ

[๒๙๑] พ. ดูกรสุสิมะ เธอจะเข้าใจหรือไม่เข้าใจก็ตาม
โดยแท้จริงแล้ว ธรรมฐิติญาณเกิดก่อน ญาณในพระนิพพานเกิดทีหลัง

สุสิมะ เธอจะเข้าใจความข้อนั้นอย่างไร
รูปเที่ยงหรือไม่เที่ยง ฯ
สุ. ไม่เที่ยง พระเจ้าข้า ฯ

พ. ก็สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นทุกข์หรือเป็นสุขเล่า ฯ
สุ. เป็นทุกข์ พระเจ้าข้า ฯ

พ. ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรปรวนเป็นธรรมดา
สมควรหรือหนอที่จะตามเห็นสิ่งนั้นว่า นั่นของเรา นั่นเป็นเรา นั่นเป็นตัวตนของเรา ฯ
สุ. ข้อนี้ไม่สมควร พระเจ้าข้า ฯ

พ. เวทนาเที่ยงหรือไม่เที่ยง ฯ
สุ. ไม่เที่ยง พระเจ้าข้า ฯ

พ. ก็สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นทุกข์หรือเป็นสุขเล่า ฯ
สุ. เป็นทุกข์ พระเจ้าข้า ฯ

พ. ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรปรวนเป็นธรรมดา
สมควรหรือหนอที่จะตามเห็นสิ่งนั้นว่า นั่นของเรา นั่นเป็นเรา นั่นเป็นตัวตนของเรา ฯ
สุ. ข้อนี้ไม่สมควร พระเจ้าข้า ฯ

พ. สัญญาเที่ยงหรือไม่เที่ยง ฯ
สุ. ไม่เที่ยง พระเจ้าข้า ฯ

พ. ก็สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นทุกข์หรือเป็นสุขเล่า ฯ
สุ. เป็นทุกข์ พระเจ้าข้า ฯ

พ. ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรปรวนเป็นธรรมดา
สมควรหรือหนอที่จะตามเห็นสิ่งนั้นว่า นั่นของเรา นั่นเป็นเรา นั่นเป็นตัวตนของเรา ฯ
สุ. ข้อนี้ไม่สมควร พระเจ้าข้า ฯ

พ. สังขารทั้งหลายเที่ยงหรือไม่เที่ยง ฯ
สุ. ไม่เที่ยง พระเจ้าข้า ฯ

พ. ก็สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นทุกข์หรือเป็นสุขเล่า ฯ
สุ. เป็นทุกข์ พระเจ้าข้า ฯ

พ. ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรปรวนเป็นธรรมดา
สมควรหรือหนอที่จะตามเห็นสิ่งนั้นว่า นั่นของเรา นั่นเป็นเรา นั่นเป็นตัวตนของเรา ฯ
สุ. ข้อนี้ไม่สมควร พระเจ้าข้า ฯ

พ. วิญญาณเที่ยงหรือไม่เที่ยง ฯ
สุ. ไม่เที่ยง พระเจ้าข้า ฯ

พ. ก็สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นทุกข์หรือเป็นสุขเล่า ฯ
สุ. เป็นทุกข์ พระเจ้าข้า ฯ

พ. ก็สิ่งใดไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรปรวนเป็นธรรมดา
สมควรหรือหนอที่จะตามเห็นสิ่งนั้นว่า นั่นของเรา นั่นเป็นเรา นั่นเป็นตัวตนของเรา ฯ
สุ. ข้อนี้ไม่สมควร พระเจ้าข้า ฯ

[๒๙๒] พ. ดูกรสุสิมะ เพราะเหตุนั้นแล
รูปอย่างใดอย่างหนึ่ง ที่เป็นอดีตก็ดี อนาคตก็ดี ปัจจุบันก็ดี ภายในก็ดี ภายนอกก็ดี หยาบก็ดี ละเอียดก็ดี อยู่ในที่ไกลก็ดี ในที่ใกล้ก็ดี
รูปทั้งหมดนั่นอันเธอพึงเห็นด้วยปัญญาอันชอบตามความเป็นจริงอย่างนี้ว่า นั่นไม่ใช่ของเรา นั่นไม่เป็นเรา นั่นไม่ใช่ตัวตนของเรา ฯ

เวทนาอย่างใดอย่างหนึ่ง ที่เป็นอดีตก็ดี อนาคตก็ดี ปัจจุบันก็ดี ภายในก็ดี ภายนอกก็ดี หยาบก็ดี ละเอียดก็ดี เลวก็ดี ประณีตก็ดี อยู่ในที่ไกลก็ดี ในที่ใกล้ก็ดี
เวทนาทั้งหมดนั่น อันเธอพึงเห็นด้วยปัญญาอันชอบตามความเป็นจริงอย่างนี้ว่า นั่นไม่ใช่ของเรา นั่นไม่เป็นเรา นั่นไม่ใช่ตัวตนของเรา ฯ

สัญญาอย่างใดอย่างหนึ่ง ที่เป็นอดีตก็ดี อนาคตก็ดี ปัจจุบันก็ดี ภายในก็ดี ภายนอกก็ดี หยาบก็ดี ละเอียดก็ดี เลวก็ดี ประณีตก็ดี อยู่ในที่ไกลก็ดี ในที่ใกล้ก็ดี
สัญญาทั้งหมดนั่น อันเธอพึงเห็นด้วยปัญญาอันชอบตามความเป็นจริงอย่างนี้ว่า นั่นไม่ใช่ของเรา นั่นไม่เป็นเรา นั่นไม่ใช่ตัวตนของเรา ฯ

สังขารทั้งหลายอย่างใดอย่างหนึ่ง ที่เป็นอดีตก็ดี อนาคตก็ดี ปัจจุบันก็ดี ภายในก็ดี ภายนอกก็ดี หยาบก็ดี ละเอียดก็ดี เลวก็ดี ประณีตก็ดี อยู่ในที่ไกลก็ดี ในที่ใกล้ก็ดี
สังขารทั้งหลายทั้งหมดนั่น อันเธอพึงเห็นด้วยปัญญาอันชอบตามความเป็นจริงอย่างนี้ว่า นั่นไม่ใช่ของเรา นั่นไม่เป็นเรา นั่นไม่ใช่ตัวตนของเรา ฯ

วิญญาณอย่างใดอย่างหนึ่ง ที่เป็นอดีตก็ดี อนาคตก็ดี ปัจจุบันก็ดี ภายในก็ดี ภายนอกก็ดี หยาบก็ดี ละเอียดก็ดี เลวก็ดี ประณีตก็ดี อยู่ในที่ไกลก็ดี ในที่ใกล้ก็ดี
วิญญาณทั้งหมดนั่น อันเธอพึงเห็นด้วยปัญญาอันชอบตามความเป็นจริงอย่างนี้ว่า นั่นไม่ใช่ของเรา นั่นไม่เป็นเรา นั่นไม่ใช่ตัวตนของเรา ฯ

[๒๙๓] พ. ดูกรสุสิมะ อริยสาวกผู้ได้สดับ เห็นอยู่อย่างนี้ ย่อมเบื่อหน่าย
แม้ในรูป แม้ในเวทนา แม้ในสัญญา แม้ในสังขารทั้งหลาย แม้ในวิญญาณ
เมื่อเบื่อหน่าย ย่อมคลายกำหนัด เพราะคลายกำหนัด ย่อมหลุดพ้น
เมื่อหลุดพ้น ย่อมมีญาณหยั่งรู้ว่า หลุดพ้นแล้ว
ย่อมรู้ชัดว่า ชาติสิ้นแล้ว พรหมจรรย์อยู่จบแล้ว
กิจที่ควรทำ ทำเสร็จแล้ว กิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้ มิได้มี ฯ

.

ญาณในพระนิพพาน

[๒๙๔] พ. ดูกรสุสิมะ เธอเห็นว่า เพราะชาติเป็นปัจจัย จึงมีชราและมรณะหรือ ฯ
สุ. อย่างนั้น พระเจ้าข้า ฯ

พ. สุสิมะ เธอเห็นว่า เพราะภพเป็นปัจจัย จึงมีชาติหรือ ฯ
สุ. อย่างนั้น พระเจ้าข้า ฯ

พ. สุสิมะ เธอเห็นว่า เพราะอุปาทานเป็นปัจจัย จึงมีภพหรือ ฯ
สุ. อย่างนั้น พระเจ้าข้า ฯ

พ. สุสิมะ เธอเห็นว่า เพราะตัณหาเป็นปัจจัย จึงมีอุปาทานหรือ ฯ
สุ. อย่างนั้น พระเจ้าข้า ฯ

พ. … เพราะเวทนาเป็นปัจจัย จึงมีตัณหา
… เพราะผัสสะเป็นปัจจัย จึงมีเวทนา
… เพราะสฬายตนะเป็นปัจจัย จึงมีผัสสะ
… เพราะนามรูปเป็นปัจจัย จึงมีสฬายตนะ
… เพราะวิญญาณเป็นปัจจัย จึงมีนามรูป
… เพราะสังขารเป็นปัจจัย จึงมีวิญญาณ
… สุสิมะ เธอเห็นว่า เพราะอวิชชาเป็นปัจจัย จึงมีสังขารหรือ ฯ
สุ. อย่างนั้น พระเจ้าข้า ฯ

[๒๙๕] พ. ดูกรสุสิมะ เธอเห็นว่า เพราะชาติดับ ชราและมรณะจึงดับหรือ ฯ
สุ. อย่างนั้น พระเจ้าข้า

พ. สุสิมะ เธอเห็นว่า เพราะภพดับ ชาติจึงดับหรือ ฯ
สุ. อย่างนั้น พระเจ้าข้า ฯ

พ. … เพราะอุปาทานดับ ภพจึงดับ
… เพราะตัณหาดับ อุปาทานจึงดับ
… เพราะเวทนาดับ ตัณหาจึงดับ
… เพราะผัสสะดับ เวทนาจึงดับ
…เพราะสฬายตนะดับ ผัสสะจึงดับ
… เพราะนามรูปดับ สฬายตนะจึงดับ
…เพราะวิญญาณดับ นามรูปจึงดับ
… เพราะสังขารดับ วิญญาณจึงดับ
… เพราะอวิชชาดับ สังขารจึงดับหรือ ฯ
สุ. อย่างนั้น พระเจ้าข้า ฯ

.

สมถะ

[๒๙๖] พ. ดูกรสุสิมะ เธอรู้อยู่เห็นอยู่อย่างนี้ ย่อมบรรลุอิทธิวิธี
หลายประการ คือคนเดียวเป็นหลายคนก็ได้ หลายคนเป็นคนเดียวก็ได้ ทำให้ปรากฏก็ได้ ทำให้หายไปก็ได้ ทะลุฝา กำแพง ภูเขา ไปได้ไม่ติดขัด
เหมือนไปในที่ว่างก็ได้ ผุดขึ้นดำลงในแผ่นดินเหมือนในน้ำก็ได้ เดินบนน้ำไม่แตกเหมือนเดินบนแผ่นดินก็ได้ เหาะไปบนอากาศเหมือนนกก็ได้
ลูบคลำพระจันทร์ พระอาทิตย์ ซึ่งมีฤทธิ์มีอานุภาพมากด้วยฝ่ามือก็ได้ ใช้อำนาจทางกายไปตลอด พรหมโลกก็ได้

[๒๙๗] พ. ดูกรสุสิมะ เธอรู้อยู่เห็นอยู่อย่างนี้ ย่อมได้ยินเสียงสองชนิด คือเสียงทิพย์ และเสียงมนุษย์ ทั้งที่อยู่ไกล และอยู่ใกล้ ด้วยทิพยโสตธาตุอันบริสุทธิ์ ล่วงโสตของมนุษย์

[๒๙๘] พ. ดูกรสุสิมะ เธอรู้อยู่เห็นอยู่อย่างนี้ ย่อมกำหนดรู้ใจของสัตว์อื่น ของบุคคลอื่นได้ด้วยใจ คือจิตมีราคะ ก็รู้ชัดว่าจิตมีราคะ ฯลฯ จิตไม่หลุดพ้น ก็รู้ชัดว่าจิตไม่หลุดพ้น

[๒๙๙] พ. ดูกรสุสิมะ เธอรู้อยู่เห็นอยู่อย่างนี้ ย่อมระลึกถึงชาติก่อนได้เป็นอันมาก คือชาติหนึ่งบ้าง ฯลฯ ย่อมระลึกถึงชาติก่อนได้เป็นอันมาก พร้อมทั้งอาการ ทั้งอุเทศ ด้วยประการฉะนี้

[๓๐๐] พ. ดูกรสุสิมะ เธอรู้อยู่เห็นอยู่อย่างนี้ ย่อมเห็นหมู่สัตว์ที่กำลังจุติ ฯลฯ ด้วยทิพยจักษุอันบริสุทธิ์ล่วงจักษุของมนุษย์ ย่อมรู้ชัดซึ่งหมู่สัตว์ผู้เป็นไปตามกรรม

[๓๐๑] พ. ดูกรสุสิมะ เธอรู้อยู่เห็นอยู่อย่างนี้ ย่อมถูกต้องเอารูปวิโมกข์อันสงบ ก้าวล่วงรูปวิโมกข์ทั้งหลาย ด้วยกาย

.

.

หลายวันมานี่ เป็นโดเรม่อน ย้อนเวลาไปหาอดีต จะกี่ชาติ สภาวะล้วนเดิมๆ สุข เศร้า เคล้าน้ำตา แต่ไม่เคยรู้มาก่อน

เห็นแล้ว ปลงอนิจจัง ชีวิตมีแค่นี้เองนะ
เกิดมา แรกเริ่มต้องโง่ก่อน กว่าจะรู้ได้ว่ากระทำแต่เรื่องเดิมๆซ้ำๆ ไม่รู้กี่กัปป์ กี่กัลป์ กี่อสงไขย โลภะ โทสะ โมหะ ตัณหา อุปทาน ครบถ้วน

ใครใคร่เกิด มีแต่การแสวงหานอกตัว
สำหรับผู้ที่ถึงจุดอิ่มตัวในภพชาติของการเกิด รู้สึกเบื่อหน่ายภพชาติของการเกิด รู้สึกเบื่อหน่ายในเหตุปัจจัยที่มีอยู่
ย่อมแสวงหาแต่ในตัว รู้ในตัว ไม่วิ่งออกนอกตัว จนกระทั่งแจ่มแจ้งด้วยตนเอง ก็หยุดได้ในที่สุด หยุดนอก รู้ใน หยุดใน รู้นอก รู้แล้วหยุด

ตัณหาเมื่อกำเริบ ย่อมหยุดการแสวงหา
เหมือนตำข้าวสารกรอกหม้อ ทำแค่พอกิน
หากใครมาขอกิน ให้เหมือนกัน ให้ข้าวเปลือก แล้วไปตำกินกันเอง สอนให้ช่วยตัวเอง ไม่ใช่แบมือขอย่างเดียว
คือ ทำให้เห็นเป็นตัวอย่างว่า ทำยังไงถึงมีข้าวกิน ทำยังไงถึงทำให้ข้าวเปลือกกลายเป็นข้าวสารได้

.

คำว่า สิ้นตัณหา กับ คำว่า สิ้นกิเลส นั้นต่างกัน
ระหว่างตัณหากับกิเลส ที่ละได้ยากกว่าคือ กิเลส
กิเลส นองเนืองอยู่ในขันธสันดานดาน
ทั้งรู้ได้ยากและแยกได้ยาก

ตัณหา เห็นได้ง่าย รู้ได้ง่าย ได้แก่ ความติดใจ จนกระทั่งกลายเป็นความอยาก

เช่น มันว่ากู กูต้องว่ามัน

เมื่อยากได้สิ่งของ แต่ไม่มีปัญญาซื้อ
แต่อยากได้มาก ก็เลยขโมย

เห็นสามี ภรรยาของคนอื่น แล้วเกิดความชอบใจ อยากได้เป็นของตัวเอง เมื่อไม่สามารถครอบครองได้ ก็เป็นชู้แทน
ฯลฯ

.

ตัณหา สามารถกำหนดรู้ได้ หากรู้ทันตัณหาได้
กิเลสที่มีอยู่ ย่อมไม่สามารถทำอะไรได้
อุปมาเหมือนคนเป็นอัมพาต ได้แต่กรอกตาไปมา

ที่กิเลสสามารถทำให้กระทำเรื่องราวต่างๆขึ้นมาได้
ล้วนเกิดจากแรงผลักดันของตัณหา มีตัณหาเป็นแรงขับเคลื่อน

กิเลสกับตัณหา จึงเป็นคนละตัว คนละสภาวะกัน
กิเลสมีเกิดขึ้นก่อน ตัณหาเกิดที่หลัง

ผัสสะ เวทนา ตัณหา อุปทาน ภพ
สิ่งที่เกิดขึ้น มีผลกระทบทางใจ ทำให้เกิดความรู้สึกนึกคิด
หากกระทำไว้ในใจ ไม่สร้างเหตุออกไปตามความรู้สึกนึกคิดที่มีเกิดขึ้น
ตัณหาที่มีเกิดขึ้น เช่น ความอยากตอบโต้ อยากสารพัดอยาก กระทำไว้ในใจ

เมื่อกระทำแบบนี้เนืองๆ
อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา ย่อมมีเกิดขึ้นตามความเป็นจริง
จิตย่อมเกิดการปล่อยวางโดยตัวสภาวะเอง มิต้องบังคับให้เกิดการปล่อยวางแต่อย่างใด

เมื่อสิ้นกิเลส ตัณหาที่มีอยู่ ย่อมไม่สามารถทำอะไรได้ ย่อมสิ้นตามไปด้วย

“หนอ”

๑๒ พค.๖๑

ประโยชน์ของการใช้ “หนอ” ในการกำหนด

.

การเจริญวิปัสสนา มีสมถะเป็นเบื้องต้น
สมถะเกิดก่อน วิปัสสนาเกิดทีหลัง

การทำความเพียร เพื่อให้จิตตั้งมั่นเป็นสมาธิ
การใช้พองหนอ ยุบหนอ เป็นการกำหนดรู้ตามความเป็นจริงของร่างกายที่มีเกิดขึ้น ขณะหายใจเข้า ท้องพองขึ้น หายใจออก ท้องยุบลง

แรกๆ อาจจะกำหนดไม่ค่อยได้ เพราะใจมักชอบแว่บไปโน่นนี่(คิด)
เมื่อทำบ่อยๆ จนทำเกิดเป็นวสี คือ จิตจดจำได้ คำบริกรรม พองหนอ ยุบหนอ ที่ใช้กำกับ จะหายไปเอง ไม่ต้องใช้พองหนอ ยุบหนอในการกำหนดอีกต่อไป เป็นสภาวะของรูปนาม ที่มีเกิดขึ้นตามความเป็นจริง กล่าวคือ สิ่งที่เกิดขึ้น(ท้องพอง-ยุบ) กับใจที่รู้อยู่

ที่มาของปฏิสัมภิทามรรค วิปัสสนาญาณ ๙ ของพระสารีบุตร
กล่าวคือ สภาพธรรมต่างๆที่มีเกิดขึ้น ขณะจิตตั้งมั่นเป็นสมาธิ มีรูปนามเป็นอารมณ์

ส่วนญาณ ๑๖ เป็นการแตกข้อปลีกย่อยออกมา
ผู้ที่ประสพพบเจอด้วยตนเอง เมื่อมาอ่าน จึงจะเข้าใจ
ภาษาชาวบ้าน หมายถึง ต้องผ่านญาณ ๑๖ มาแล้ว จึงจะอ่านได้อย่างเข้าใจในลักษณะอาการที่มีเกิดขึ้นตามคำอธิบาย

หากไม่เคยผ่านญาณ ๑๖ (อนุโลมญาณ มรรคญาณ ผลญาณ)
อ่านแล้ว มีแต่การคาดเดา หาใช่ตามความเป็นจริงไม่

การการอธิบายความทั้งหมด ที่ตรงกับสภาพธรรมที่มีเกิดขึ้นตามความเป็นจริง ล้วนลงรอยเดียวกัน กล่าวคือ เป็นไปเพื่อความเบื่อหน่าย คลายกำหนัด ไม่ใช่เรื่องความมี ความเป็นแต่อย่างใด
มีแต่เรื่องของ อริยสัจ ๔

เหตุปัจจัยให้ความมี ความเป็นมีเกิดขึ้น ล้วนเกิดจากตัณหา

ภิกษุผู้มีสติ เป็นอย่างไร
คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้

๑. พิจารณาเห็นกายในกายอยู่
มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติกำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกได้

๒. พิจารณาเห็นเวทนาในเวทนาทั้งหลายอยู่ ฯลฯ

๓. พิจารณาเห็นจิตในจิตอยู่ ฯลฯ

๔. พิจารณาเห็นธรรมในธรรมทั้งหลายอยู่
มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกได้

ภิกษุผู้มีสติ เป็นอย่างนี้แล

.

การเจริญสมถะ มีวิปัสสนาเป็นเบื้องต้น
วิปัสสนาเกิดก่อน สมถะเกิดทีหลัง

เป็นสภาวะของศิล ที่เป็นไปเพื่อสมาธิ
ศีลที่ไม่ขาด ไม่ทะลุ ไม่ด่าง ไม่พร้อย เป็นไทย อันวิญญูชนสรรเสริญ
อันตัณหาและทิฐิไม่ลูบคลำ เป็นไปเพื่อสมาธิ

การใช้หนอในการกำหนดรู้ในผัสสะที่มีเกิดขึ้นตามความเป็นจริง
เช่น ทางตา รูปที่มากระทบ ทำให้เกิดความรู้สึกนึกคิด กำหนดเห็นหนอ รูหนอ

เสียงที่มีเกิดขึ้น ทำให้เกิดความรู้สึกนึกคิด กำหนดเสียงหนอ ยินหนอ รู้หนอ พร้อมกับหายใจยาวๆ ลึกๆ

ฯลฯ

เป็นการสำรวม สังวร ระวัง ไม่สร้างเหตุออกไปทางกาย วาจา
ตามความรู้สึกนึกคิดที่มีเกิดขึ้น

การเดิน แบ่งออกเป็น ๖ ระยะ ตั้งแต่หยาบ จนละเอียด
เช่น อย่างหยาบ ขวาย่างหนอ ซ้ายย่างหนอ

กิน ดื่ม ถ่าย นอน ทุกอิริยาบาทใช้หนอกำกับทุกอย่าง
เช่น เสียงหนอ ยินหนอ เห็นหนอ กลิ่นหนอ กินหนอ ดื่มหนอ กลืนหนอ นอนหนอ รู้หนอฯลฯ

ภิกษุผู้มีสติ เป็นอย่างไร
คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้

๑. พิจารณาเห็นกายในกายอยู่
มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติกำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกได้

๒. พิจารณาเห็นเวทนาในเวทนาทั้งหลายอยู่ ฯลฯ
๓. พิจารณาเห็นจิตในจิตอยู่ ฯลฯ
๔. พิจารณาเห็นธรรมในธรรมทั้งหลายอยู่
มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกได้

ภิกษุผู้มีสติ เป็นอย่างนี้แล

ภิกษุผู้มีสัมปชัญญะ เป็นอย่างไร
คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้

ทำความรู้สึกตัวในการก้าวไป การถอยกลับ
ทำความรู้สึกตัวในการแลดู การเหลียวดู
ทำความรู้สึกตัวในการคู้เข้า การเหยียดออก
ทำความรู้สึกตัวในการครองสังฆาฏิ บาตร และจีวร
ทำความรู้สึกตัวในการฉัน การดื่ม การเคี้ยว การลิ้ม
ทำความรู้สึกตัวในการถ่ายอุจจาระ ปัสสาวะ
ทำความรู้สึกตัวในการเดิน การยืน การนั่ง
การนอน การตื่น การพูด การนิ่ง

ภิกษุผู้มีสัมปชัญญะ เป็นอย่างนี้แล

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุพึงมีสติสัมปชัญญะอยู่ นี้เป็นคำพร่ำสอนของเราสำหรับเธอทั้งหลาย

.

ภิกษุพึงหวังได้แต่ความเจริญอย่างเดียว ไม่มีความเสื่อมเลย
ตราบเท่าที่ภิกษุยังมีศีลที่ไม่ขาด ไม่ทะลุ ไม่ด่าง ไม่พร้อย เป็นไท
ท่านผู้รู้สรรเสริญ ไม่ถูกตัณหาและทิฏฐิครอบงำ เป็นไปเพื่อสมาธิ
เสมอกันกับเพื่อนพรหมจารีทั้งหลายทั้งในที่แจ้งและในที่ลับ

.

เมื่อมีตนเป็นที่พึ่ง ไม่มีสิ่งอ่นเป็นที่พึ่ง 
มีธรรมเป็นเกาะมีธรรมเป็นที่พึ่ง ไม่มีสิ่งอื่นเป็นที่พึ่งอยู่

สิ่งที่มีเกิดขึ้นอย่างชัดเจนเกี่ยวกับความคิด คือ

.

๑. ไม่มีคิดถึงอนาคต การปรุงแต่งต่างๆล่วงหน้า จึงไม่มี

ไม่มีการคิดว่า ถ้าไม่มีเงินจะอย่างไร
เมื่อไม่มีเงิน ย่อมไม่มีกิน ไม่มีการคิดว่า ถ้าไม่มีกินจะทำอย่างไร

ถ้าไม่มีที่อยู่ที่อาศัย จะทำอย่างไร

ฯลฯ

ความคิดเกี่ยวกับอนาคตทั้งหมด จะไม่มีเกิดขึ้น
เพราะทุกคำถาม มีคำตอบไว้หมดแล้วว่า ควรทำอย่างไร
คือ ความคิดเหล่านี้ หากมีเกิดขึ้น
ไม่ก่อให้เกิดความทุกข์ร้อนแต่อย่างใด

.

๒. คิดถึงอดีต หรือเรื่องราวต่างๆที่ผ่านมา มีแต่คิดพิจรณาเรื่องความผิดพลาดที่มีเกิดขึ้นจากอะไรเป็นปัจจัย ความประมาทต่างๆ การคิดพิจรณาที่มีเกิดขึ้นนี้ เป็นปัจจัยให้เกิดความเบื่อหน่ายภพชาติของการเกิด

.

๓. อยู่กับปัจจุบัน
เจริญสมถะ มีวิปัสสนาเป็นเบื้องต้น
เป็นเรื่องของ ผัสสะ เวทนา ตัณหา อุปทาน ภพ
สิ่งที่เกิดขึ้นมีผลกระทบทางใจ ทำให้เกิดความรู้สึกนึกคิด
สงบ ระงับ มากกว่าสานต่อ
เป็นสภาวะศิล ที่เป็นไปเพื่อสมาธิ

.
เจริญสมถะและวิปัสสนา คู่เคียงกันไป
จิตตั้งมั่นเป็นสมาธิเนืองๆ มีรูปนามเป็นอารมณ์
การรู้ชัดอยู่ภายในกาย เวทนา จิต ธรรม
มีเกิดขึ้นมากกว่าแว่บออกไปนอกตัว

Previous Older Entries

ธันวาคม 2018
พฤ อา
« พ.ย.    
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31  

คลังเก็บ

%d bloggers like this: